دا د نن څخه شاوخوا دوه نیمې لسیزې وړاندې کیسه ده؛ هغه مهال چې د سپټمبر په میاشت کې د امریکا دننه دوه ودانۍ د الوتکو د ټکر له امله ونړېدې او د امریکايي چارواکو په وینا، زرګونه کسان پکې وسوځېدل او ایرې شول. د دې پېښې مسؤلیت د چا پر غاړه و او یا دی؟ دا هغه غوټه ده چې له دوو لسیزو ډېر وخت تېرېدو سره سره لا هم نه ده پرانیستل شوې. خو هغه مهال د نړۍ د واکمنۍ مدعي او په خپل ځواک مغرور امریکايي ولسمشر له خپلې ادارې سره یوځای، بې له ځنډه او له هر اړخیزې څېړنې پرته، افغانستان تورن کړ او په افغانستان کې یې نوی رامنځته شوی اسلامي حکومت د پېښې مسؤل وباله.
امریکايي ولسمشر په خورا کبرجن او متکبرانه انداز خبرې کولې او څه چې به یې زړه غوښتل، بې له کوم ځنډ او تردده به یې د رسنیو په وړاندې ویل. هغه حکومت ته، چې افغانستان یې له ورانۍ، تباهۍ او ټوټه کېدو ژغورلی و، په ګواښوونکي انداز وویل: هغه عرب شهزاده چې تاسو مېلمه کړی، ژر تر ژره یې موږ ته وسپارئ! که نه، هر څه به مو له خاورو سره خاورې کړم او بیا به مو هېڅ ځای او پناه پاتې نه شي.
د هغه په ګومان، کوم پلان چې یې جوړ کړی و، که عملي شوی وای، رښتیا هم به یې څوک پر خپل حال نه وای پرېیښی. د هغه ادعا دا وه چې دا پېښه ستاسو د عرب مېلمه کار دی او د همدې له ذهنه راوتلې طرحه ده؛ نو په هر صورت باید موږ ته وسپارل شي. په ځواب کې، پر افغان خاوره واکمن نظام او د اسلامي نظام مشر د دې ادعا دلایل وغوښتل او په خورا درانه او شایسته انداز یې پیغام ورکړ چې: هغه عرب چې موږ مېلمه کړی، زموږ لپاره د یوه ورور حیثیت لري او که په رښتیا کوم عمل ترې شوی وي، د هغه مسؤلیت زموږ پر اوږو هم راځي؛ خو لومړی دې دا ثابته شي چې هغه په رښتیا څه کړي دي، که دا یوازې زور، دوکه او د یوې منظمې دسیسې په ترڅ کې د هغه د نوم په کارولو د کوم بل پلان د عملي کولو هڅه ده؟
هغه په ډېر درناوي د نړۍ حکومتونو ته وړاندیز وکړ چې که په رښتیا له دغه درانه مېلمه څخه داسې عمل شوی وي او امریکايي چارواکي یې شواهد او ثبوتونه لري، نو موږ چمتو یو چې د امریکايي چارواکو د استازو په حضور کې یې محکمې ته وسپارو او زموږ اسلامي شرعي محکمه دې قضیه د اسلامي اصولو له مخې وڅېړي او فیصله دې پرې وکړي. که څوک زموږ پر محکمې شک لري، نو دا وړاندیز هم کوو چې د هر اسلامي هېواد محکمه دې دا قضیه وڅېړي. خو دا هېڅکله نه شي کېدای چې موږ تر فشار لاندې مجبور کړل شو او د بل چا خپلې خوښې او غوښتنې پر موږ وتپل شي.
موږ لکه څنګه چې مسلمانان یو او د یوه ویاړلي اسلامي تاریخ امتیاز لرو، همداسې له داسې خاورې سره تړاو لرو چې هر رګ یې له ایماني غیرته ډک او هره لوېشت یې د شهیدانو په وینو معطره ده. هغه څرګنده کړه چې د یوه مسلمان د ساتنې لپاره حکومت او حاکمیت قربانولای شو، خو پر خپلو اصولو د معاملې تصور هم نه شو کولای. خو امریکايي چارواکي پر دې معقول او منطقي وړاندیز لا زیات په غوسه شول. د دې غوسې لامل هم څرګند و؛ هغه مهال نږدې نیمه نړۍ د امریکا پر وړاندې سر ټیټ کړی و. هر فرمان چې به یې صادر کړ، نړۍ به ورته د «لبیک او سعدیک» غږ پورته کاوه. له عقل او منطق څخه لرې به یې د هرې خبرې په وړاندې د «بز اخفش» په څېر هو په هو ورسره کوله او د ړندې پیروۍ نوې نوې بېلګې به یې وړاندې کولې.
له همدې امله امریکايي ولسمشر دغه ټول وړاندیزونه یوې خوا ته کړل او یوازې یې د زور ژبه خپله کړه. پرلهپسې ګواښونه یې وکړل او ویې ویل: دا وروستی الټیماټم دی؛ که خپل مېلمه زموږ لاس ته ونه سپارئ، بیا به داسې څه وشي چې چا به نه وي لیدلي. ګواکې په حال ژبه یې ویل چې د نمرود د اور لمبې به بلې شي او ابراهیمي وجود به هرومرو ور وغورځول شي.
د دې لپاره لومړی د فشار ټولې لارې وازمایل شوې. د نړۍ هر ډول اقتصادي بندیزونه ولګول شول، هېوادونه په زور او جبر اړ کړل شول چې له افغانستان سره خپلې ټولې ډیپلوماتیکې اړیکې پرې کړي، او ټولې نړۍ ته اعلان وشو چې اوس موږ پر افغانستان یرغل کوو؛ ستاسو مخې ته یوازې دوه لارې دي: یا موږ وټاکئ، یا تاسو هم د غچ په اور کې سوځېدو ته چمتو شئ.
بالاخره د ۲۰۰۱م کال د اکتوبر اوومه هغه توره ورځ راورسېده چې د پرمختللې نړۍ ټوله ټکنالوژي سره یوځای شوه او پر مظلوم افغانستان د یرغل لپاره وخوځېده. له صنعتي انقلاب څخه تر هغه ورځې پورې چې نړۍ ته د کومې ټکنالوژۍ د ګټو او فضیلتونو کیسې شوې وې، هماغه ټکنالوژي اوس د ورانۍ او تباهۍ لپاره د خپل ځواک عملي ننداره وړاندې کولو ته راووتله. هغه ټکنالوژي چې باید د آبادۍ انقلاب یې راوستی وای، د ورانۍ تر پولې د انسانانو د رسولو لپاره وګومارل شوه.
ټانکونه او الوتکې له بېشمېره چاودېدونکو توکو ډکې د افغانستان پر لور روانې شوې. د کفر نړۍ او د اسلامي نړۍ ډېرو لورو نه یوازې له حده زیات هرکلی وکړ، بلکې خپل ځواکونه او هر ډول مادي امکانات یې هم ورسره ملګري کړل. ډېر ژر دغه کاروان افغانستان ته راورسېد او په شېبو کې یې د دې خاورې فضا او ځمکه د باروتو په لوګیو او ککړتیا ډکه کړه.
دغه لړۍ په کوم شاهانه شان او شوکت او فرعوني لهجه پیل شوې وه، په پایله کې یې شل کاله پرلهپسې د افغانستان پر بېوسه ولس بمبارۍ روانې وې. له حکومتي جوړښتونو نیولې تر عادي کورونو او خېمو، له پوځي تأسیساتو نیولې تر ښوونیزو ادارو او د عامه هوساینې تر ټولو عامه بنسټونو پورې هر څه په نښه او وسوځول شول.
د انسانانو خو هېڅ توپیر نه کېده؛ نارینه، ښځې، ځوانان، سپینږیري او ماشومان، ان حیوانات هم خوندي پاتې نه شول او هر چا ته د دې فرعوني عذاب خوند وروڅکل شو. د ژوندیو انسانانو د ځورولو لپاره ځانګړي زندانونه جوړ شول. هغوی د نړۍ له سترګو لرې، په بله نړۍ کې وساتل شول، چې هلته په ښکاره له ټولو انساني حقونو او د ژوند له بنسټیزو اړتیاوو محروم وو، څو په هره ممکنه وسیله تسلیمېدو ته اړ کړل شي.
پر افغان خاوره تر ټولو ستر «ودانیز»، بلکې «شاهکار» کار چې ترسره شو، دا و چې نږدې پر هر څلورلارې او مهم ځای زندان جوړ شو، څو هر ژوندی انسان چې مخې ته ورځي، هلته په ډول ډول کړاوونو وځورول شي. لنډه دا چې د دې وینې تویونې په لېونۍ صحنه کې زرګونه، سلګونه زره، بلکې میلیونونه انسانان په شهادت ورسېدل او د ټولنې یوه لویه برخه د زندانونو له شکنجو تېره شوه او د ژوند له ډېرو خوندونو بېبرخې پاتې شوه. خو له دې ټولو سره سره نه چا د سر ټیټولو نوم واخیست او نه یې پر ژبه د شکایت الفاظ راوړل.
د اسلام د غیرت او بیرغ د لوړ ساتلو لپاره چې د چا هر څه له وسه کېدل، ترسره یې کړل. د ځان قربانۍ ته اړتیا شوه، ځانونه یې وړاندې کړل؛ د اولاد د نذرانې وخت راغی، د رسول الله صلی الله علیه وسلم د اصحابو یادونه یې تازه کړه؛ د هجرت، فقر، لوږې او ستونزو وار راغی، مصیبتونه یې وزغمل؛ د زندانونو د ډکولو وخت شو، خپله له ځانه ګرانه ځواني او ژوند یې نذرانه کړل.
پرلهپسې مبارزه روانه وه. د ژوند د بېلابېلو طبقو خلک له استعماري ځواک سره په مقابله کې وو. د ټانک او الوتکې پر وړاندې که تش لاسونه وو او که یوازې ډبرې، خو مقاومت د یوې شېبې لپاره هم چوپ نه شو. دوه لسیزې د یوې فرعوني هیلې د پوره کولو هڅه روانه وه. د دې هیلې تر شا د مادي امکاناتو انبارونه او د وسایلو پراخ سمندر ولاړ و؛ خو په مقابل کې یې مقاومت و. دا مقاومت څه و؟ پر کومو وسایلو سمبال و؟
کله چې دا پوښتنه په پاکستان کې د افغانستان له پخواني سفیر او وروسته د بدنام ګوانتانامو زندان له بندي ملا عبدالسلام ضعیف څخه وشوه، هغه داسې ځواب ورکړ: د دې فرعوني غوښتنې پر وړاندې د درېدو لپاره موږ له ځان سره ټینګ ایمان او د غره په څېر کلک هوډ لرو؛ داسې هوډ چې د نړۍ هېڅ ځواک یې ماتولای نه شي.
همدې پوښتنې ته په ځواب کې امیرالمؤمنین ملا محمد عمر مجاهد رحمه الله هغه تاریخي جمله ویلې وه چې د راتلونکو نسلونو لپاره تاریخجوړوونکې شوه او د خاص او عام پر ژبه وګرځېده. هغه ویلي وو: الله تعالی موږ ته د بریا وعده راکړې، او بوش موږ ته د ذلت ګواښ کوي. موږ د الله تعالی پر وعده بشپړ یقین لرو، او د الله وعده به هرومرو پوره کېږي.
وروسته زمانې دا منظره هم ولیده چې هغه کسان چې د ځواک په نشه کې مست وو، د خبرو اترو غوښتونکي شول. هغوی چې د وخت د نمرود او فرعون په څېر یې په ویاړ د اور لمبې بلولې، بالاخره په خپله بل کړي اور کې داسې راګیر شول چې د بېرته ستنېدو لپاره یې د خوندي لارې غوښتنې پیل کړې.
د شلو کلونو په اوږدو کې یې د مال او ځواک بېساری استعمال وکړ او خپله ټوله انرژي یې په همدې ډګر کې توی کړه؛ خو دا هر څه د هوډ پر دغو خاوندانو اغېزمن نه شول، بلکې په خپله د هغوی د کمزورۍ سبب وګرځېدل. بالاخره د وتلو وخت راغی او د شپې په تیاره کې یې داسې ووتل چې نړۍ ورته حیرانه پاتې شوه. دلته عقل هم حیرانېږي چې بالاخره ولې داسې وشول؟ او د عقل دا حیرانتیا هم بېځایه نه ده؛ یوې خوا ته د مادي ځواک انبارونه، پرېمانه وسایل، پرمختللې ټکنالوژي، عصري تجهیزات او وسلې، د مال او ځواک بېدریغه استعمال، پراخې دسیسې او تبلیغات وو؛ خو بلې خوا ته څو تنه بېوسه او بېسامانه خلک وو چې له هر ډول مادي ځواک څخه بېبرخې وو، په داسې چاپېریال کې یې ژوند کاوه چې ځمکه او اسمان دواړه ورته د دښمن په څېر ښکارېدل؛ خو بیا هم سینه سپر درېدل او د ټولو دسیسو پر وړاندې د سیسې په څېر کلک دېوال جوړېدل.
خو دا هم دومره د حیرانتیا خبره نه ده، ځکه له هغوی سره د ایمان پولادي ځواک، کلک هوډ، له خپلې خاورې سره اسلامي مینه او د اسلام پیاوړی جذبه وه. له همدې امله هر څوک چې د هغوی مقابلې ته راتلل او په هر شان او شوکت چې راتلل، دوی ته یې چندان اهمیت نه درلود؛ ځکه د دوی په باور، دوی په مرګ کې هم بریالي وو، خو مقابل لوری یې په ژوندي پاتې کېدو هم له ذلت سره مخ و.
توپیر دا و چې دوی به خبرې په خورا معقول انداز او د دلایلو په رڼا کې کولې، خو مقابل لوري ته به د مادي ځواک غرور ور په برخه و؛ نو عقل او منطق به یې شاته غورځول، کبر او سرکشي به یې کوله. خو بیا همدا غرور د هغه د زوال لامل ګرځي او خپل تکبر یې د هلاکت کندې ته غورځوي. نن چې د اکتوبر د اوومې تورې ورځې په مناسبت دا یادونه کېږي، دا خبره هم د یادولو وړ ده چې افغانستان نن هم د عقل او منطق خبره کوي، له شایسته ژبې او متمدن انداز څخه لاس نه اخلي؛ خو ځینې ناعاقبتاندېشه کسان لا هم د ځواک په غرور اخته دي او د تکبر نښې څرګندوي.
د دې تورې ورځې په مناسبت هغوی ته هم پکار ده چې د تاریخ پاڼې بیا پرانیزي او د دوو لسیزو ظلم او جبر اوږده کیسه، او د هغې پر وړاندې شوی پیاوړی مقاومت او سترې قربانۍ له سره وارزوي، څو غرور یې یو ځل بیا له خاورو سره خاورې نه کړي.
