په نننۍ نړۍ کې، افراطي ډلې لکه داعش د اسلامي هېوادونو، په ځانګړې توګه د افغانستان اسلامي امارت لپاره، ګواښ ګڼل کېږي، دا ډله چې د اسلام د ځانګړي تفسیر پر بنسټ د ځانخوښي خلافت جوړولو هڅه کوي، غواړي چې د تاوتریخوالي او ترهګرۍ له لارې په بېلابېلو سیمو کې خپل مشروعیت تثبیت کړي.
افغانستان، چې په دې وروستیو کلونو کې د کړکېچونو ډګر و، د داعش د پراخو فعالیتونو شاهد پاتې شوی؛ خو د اوسني وضعیت ارزونه او د اسلامي امارت د لوړپوړو چارواکو څرګندونې ښيي چې داعش نه یوازې د افغانستان په خلکو او حکومت کې ريښه نه لري، بلکې د دې ډلې د زوال بهیر ښکاره ده.
انس حقاني، څه موده وړاندې د العربیه شبکې سره په خبرو کې ویلي: داعش په اسلامي امارت کې هېڅ ډول نفوذ نه لري او د دې ډلې ایډیالوژي په هېڅ ډول د اسلامي امارت غړي نه دي اغېزمن کړي.
د هغه خبرې نه یوازې د داعش په وړاندې د اسلامي امارت د بریا څرګندونه کوي، بلکې د اسلامي امارت د مشرتابه د هوښیارتیا او ژمنتیا دلیل هم دی، د امارت غړي پوهېږي چې په افغانستان کې د داعش شتون یوازې بې ثباتي او ناامني زياتول دي او د هېواد او ملت لپاره هېڅ ډول ديني او ملي ګټه نه لري.
له دې سربېره، دا څرګندونې ښيي چې طالبان د افغانستان د واکمنانو په توګه، له افراطي ایډیالوژیو لکه داعش ځان ساتلی او هڅه کوي چې په هېواد کې خپل واک ټینګ او امنیت رامنځته کړي، په دې اساس، داعش د طالبانو د واکمنۍ پر وړاندې د یوې پردۍ او مخالفې ډلې په توګه د افغانستان د حکومتي جوړښت په دننه کې ځای نه شي موندلی.
په افغانستان کې د داعش لپاره، د ځینو نورو هېوادونو په پرتله، د خلکو په منځ کې د نفوذ کولو لپاره جدي خنډونه موجود دي.
د دې خنډونو څو لاملونه:
لومړی: افغانستان د خپل غني مذهبي او کلتوري تاریخ له امله په ځانګړو ټولنیزو او سیاسي تحولاتو کې ژوره تجربه لري او په آسانۍ سره د تکفیري او تاوتریخوالي ډک ایډیالوژیو تر اغېز لاندې نه راځي، د افغانستان خلک په عمومي توګه په افراطي ډلو باور نه لري او له دې اړخه یې د بهرنیو او ترهګریزو ځواکونو پر وړاندې له خپلو تېرو تجربو ګټه اخیستې ده.
دویم: که څه هم داعش هڅه کړې ده چې په ځینو سیمو کې ځان ته ځای ومومي، خو د دې ډلې د ټولنیز مشروعیت او د خلکو د ملاتړ نشتون له امله، په دوامداره توګه په هېواد کې ريښه نه ده ځغلولې، حقیقت دا دی چې د داعش ډېری فعالیتونه په افغانستان کې د ځانمرګو بریدونو او محدودو عملیاتو په بڼه ترسره شوي چې پایلې یې یا ناکامې شوي، یا په چټکۍ سره دفع شوې دي.
دا حالت ښيي چې داعش نه یوازې د داخلي ملاتړ له نشتون سره مخ دی، بلکې د اسلامي امارت د رهبرۍ په وړاندې د دوامدار او پراخ ګواښ رامنځته کولو توان هم نه لري.
د داعش د زوال د چټکتیا یو مهم عامل:
یو له هغو مهمو عواملو څخه چې د داعش د زوال بهیر یې ګړندی کړی، هغه اقدامات دي چې د اسلامي امارت له خوا د دې ډلې پر وړاندې ترسره شوي دي.
اسلامي امارت په پرلهپسې ډول د داعش پر ضد په بېلابېلو سیمو کې نظامي او امنیتي عملیات ترسره کړي، دا عملیات د دې سبب شوي دي چې د داعش عملي ځواک کمزوری شي او د دې ډلې فعالې شبکې له منځه لاړې شي، له دې سره، اسلامي امارت په هېواد کې د واک او ځواک ښه مدیریت له لارې د داعش فعالیتونه محدود کړي او په ډېری مواردو کې یې له منځه وړي دي.
دا ښيي چې اوسمهال داعش نه یوازې د افغانستان په حکومتي جوړښت کې نفوذ نه لري، بلکې د دې ډلې ګواښونه په لوړه کچه کم شوي او د دې ډلې راتلونکی په افغانستان کې ډېر تیاره ښکاري.
په پای کې ویلای شو چې داعش په افغانستان کې ژورې ریښې نه لري او یوازې یو لنډمهاله ګواښ دی چې د ولس د ملاتړ نشتون او د طالبانو د امنیتي تدابیرو په نتیجه کې په زوال کې دی، که څه هم دغه ډله په ځینو وختونو کې توانېدلې ده چې تروریستي بریدونه وکړي، خو د دې لپاره چې هېڅ ډول ټولنیز مشروعیت او ولسي ملاتړ نه لري، په افغانستان کې د دوام وړتیا نه لري.
اسلامي امارت د خپلې هوښیارتیا او امنیتي تدابیرو په مټ نه یوازې د داعش پر وړاندې مقابله کړې، بلکې په هېواد کې د ثبات په ټینګولو بوخت دی، داسې ښکاري چې په نږدې راتلونکي کې به داعش په بشپړ ډول د افغانستان له سیاسي او امنیتي صحنې څخه محوه شي.
