د داعش د ماهیت او د دې ډلې د تحرکاتو په اړه ډېر مطالب وړاندې شوي، او ټول تر یوې اندازې دا شر او فساد خورونکی ګروپ پېژني.
خو د دې شومې ډلې د اهدافو د ارزولو په برخه کې د دوی د پراخو، متنوع او تیتو موخو له امله لا هم مفصلو څېړنو ته اړتیا ده، ځکه چې د دې ډلې د نفوذ احتمال رخنه معلومالحاله ده او هرې لارې لخوا یې د نفوذ احتمال شته، باید هر هغه مسیر چې دوی پرې ځان ته لار جوړولی شي، په دقیق او مؤثر ډول وتړل شي.
په دې نړۍ کې چې موږ پکې ژوند کوو، ګڼ بحرانونه لیدل کېږي او په ډېرو دغو مسئلو کې نیمهسیاسي او نامستقل جریانونه نقش لري؛ ځکه چې دوی مشخصه تګلاره نه لري، بلکې د دوراني او لنډمهاله پروژو په څېر، د هغو دستوراتو او اوامرو پر اساس مخته ځي چې ورته سپارل شوي وي.
په اوسنۍ نړۍ کې چې وضعیت یې د هر بل پېر او عصر په پرتله ډېر خراب، مغشوش او بحراني دی، د داسې ګډوډي جوړوونکو حرکتونو نقش په ښکاره توګه لیدل کېږي.
د داعش پدیده په حقیقت کې د اوسني نړیوال بحران له مهمو لاملونو څخه شمېرل کېږي؛ د دې ډلې خشونتمحور دریځ او وحشت خپرونه ټولو نړۍوالو ته روښانه شوې ده.
یوه داسې نړۍ چې له تاوتریخوالي او جنګ څخه پاکه وي هغه وخت ممکنه ده، کله چې دا بېبرنامې ورانکاره ګروپونه له صحنې لرې شي او نړۍ له دوی څخه پاکه شي.
په نړۍ کې ګڼ خوځښتونه فعالیت لري چې هر یو په بېلابېلو لارو هڅه کوي، ترڅو د ننني بحران وهلې نړۍ د ژغورنې لپاره یوه حل لاره وړاندې کړي، خو دا بحرانونه د هغو قوتونو له لوري طرحه شوي چې د جګړې ګټونکي بلل کېږي.
لوی قدرتونه د تاریخ له مطالعې وروسته دې نتیجې ته رسېدلي، چې د خپلو اوږدمهاله موخو ته رسېدلو لپاره دا امکان چې خپله مستقیما میدان ته داخل شي ډېر کم دی، همدا راز ډېر لګښت ته اړتیا لري، له همدې امله، دوی په نړۍ کې نیابتي ډلې جوړې کړې ترڅو د دوی د لاس وسیلو په توګه عمل وکړي او له بل پلوه، کله چې د دغو ډلو مأموریت پای ته ورسېږي، همدا ستر قدرتونه یې د ختمولو اختیار هم په خپل لاس کې وساتي، تر څو نړۍ ته بیا ځان د ګډوډۍ او تباهۍ د مهارولو اتلان معرفي کړي.
د نړۍ د سترو قدرتونو دا لوبه دومره روښانه شوې، چې د دې خاورینې دنیا اوسېدونکو هم حقیقت درک کړی، خو کله چې داسې ډلې لکه داعش، رامنځته کېږي چې تل د غلامۍ رول په ډېر مهارت سره لوبوي، خلک دوه زړه کېږي او باور کوي، چې شاید د دغو سترو قدرتونو شتون د همدې حرکتونو د ځپلو لپاره ګټور، بلکې اړین وي او حال دا چې همدغه قدرتونه پخپله د دې حرکتونو وده ورکونکي دي.
داعش، چې پخپله یو استکباري پروژه بلل کېږي، نړۍ ته یې خپل خط او نښان ښودلی او د نننۍ ګډې وډې نړۍ لپاره یې د تباهۍ او دهشت اچونې رول ټولو ته معلوم دی، په حقیقت کې له داعش څخه پاکه نړۍ، یو ډېره آرامه، باثباته او د پرمختګ په لور روانه نړۍ کېدلی شي.
