د افغانستان د کړکېچن تاریخ په اوږدو کې، د شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله نوم یوازې د یوه عادي رهبر په توګه نه، بلکې د الهي ارادې او کلک ایمان د سمبول په توګه ثبت شوی دی. هغه داسې شخصیت و چې مېړانه او سیاست یې سره یوځای کړي وو او په دواړو ډګرونو کې سرلوړی راووت.
شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله ثابته کړه چې یو مجاهد کولای شي هم د جګړې په سنګرونو کې د مرمیو هرکلی وکړي او هم د رهبرۍ په ډګر کې خپور امت سره راټول کړي.
څوک به باور وکړي چې یو انسان له دیارلسو ژورو ټپونو وروسته بیا هم د جګړې ډګر ته ستون شي؟ دا نور عادي زړورتیا نه ده؛ بلکې د داسې ایمان څرګند انځور دی چې د جسماني محدودیتونو پولې ماتوي. د سنزري په جګړه کې، شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله یوازې په وسلې نه، بلکې په نه ماتېدونکې ارادې جنګېده؛ هغه اراده چې د خپلې لارې د حقانیت پر ژور ایمان ولاړه وه. هغه په خپل ټپي بدن نورو ته وښوده چې جهاد یوازې له بهرني دښمن سره جګړه نه ده، بلکې د انسان له دننه وېرې او کمزورۍ سره مبارزه هم ده.
الله تعالی جلجلاله په قرآن عظیمالشان کې فرمایي: «وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا» (العنکبوت: ۶۹) ژباړه: هغه کسان چې زموږ په لاره کې جهاد وکړي، موږ به خامخا هغوی خپلو لارو ته هدایت کړو، شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله د دې مبارک آیت له څرګندو بېلګو څخه و.
د امیرالمؤمنین ملا محمد عمر مجاهد رحمه الله له وفات وروسته، ډېرو خلکو ګومان کاوه چې اسلامي امارت به ټوټې ټوټې شي؛ خو شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله په هغه حساس وخت کې داسې له تدبیر، حکمت او زغم څخه کار واخیست چې نه یوازې د تفرقې مخه ونیول شوه، بلکې جهاد بیا نوې بڼه او ځواک وموند. هغه وتوانېد چې اختلافونه او تضادونه د عقل او بصیرت په وسیله په یووالي بدل کړي او دا یې ثابته کړه چې ریښتینی رهبر هغه څوک دی چې په تر ټولو سختو حالاتو کې د امت بېړۍ د نجات ساحل ته ورسوي.
شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله نابرابره جګړه په یوه هنر بدله کړه. کېدای شي پوځي شنونکي د هغه تکتیکونه تشریح کړي، خو د هغه اصلي نبوغ په دې کې و چې هر عملیات یې یو ځانګړی پیغام درلود. په کندز او هلمند کې عملیات یوازې پوځي بریدونه نه وو، بلکې دښمن ته دا پیغام و چې هېڅکله به د مجاهدینو روحیه ماته نه کړي او مجاهدینو ته دا ډاډ و چې لاره سمه ده او بریا نږدې ده.
هغه به په خپل هر حرکت سره هم د ناټو ځواکونه وېرول او هم به یې د مؤمنانو زړونه په ولولو راوستل؛ دا نور یوازې جګړه نه وه، بلکې د مقاومت هنر و په خپل تر ټولو پاک او لوړ شکل کې. او بالاخره، هغه امریکايي بېپیلوټه الوتکې خپل هدف وموند او هغه نه ستړی کېدونکی مجاهد او هوښیار رهبر یې په شهادت ورساوه. دښمنانو ګومان کاوه چې د ملا اختر محمد منصور تقبله الله په شهادت سره به د جهاد لاره وتړي، خو هغوی له دې حقیقت څخه ناخبره وو چې شهادت د یوه مجاهد د لارې پای نه، بلکې د نوي فصل پیل دی.
الله تعالی جلجلاله په قرآن عظیمالشان کې فرمایي: «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ» (آل عمران: ۱۶۹)
شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله په خپل شهادت سره د جهاد مفهوم ته نوې ساه ورکړه؛ هغه مفهوم چې نن هم د هر مجاهد په زړه کې ژوندی دی او هېڅ الوتکه او بم یې له منځه نه شي وړلای.
نن چې د شهید ملا اختر محمد منصور تقبله الله میراث ته ګورو، داسې احساس کوو لکه د هغه غږ چې د کندهارۍ په هماغه توده لهجه وایي: «زما هر ټپ د رڼا پر لور یوه کړکۍ وه او هره ظاهري ماتې د وروستۍ بریا پر لور یو پړاو.»
په پای کې باید وپوښتل شي: دا ټولې قربانۍ او پایښت د څه لپاره وو؟ ښيي ځواب یې د کندهار د غرونو په هغه ژور او له انګازو ډک سکوت کې وموندل شي؛ هماغه غرونه چې د دې تاریخ نه هېرېدونکي اتل یاد لا هم پرې ګرځي او زمزمه کوي: «جهاد وروستۍ سلګۍ نه لري؛ دا لار، د رڼا لار ده او رڼا هېڅکله نه مړه کېږي.»
«إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ» موږ د الله جلجلاله یو او د ده لوري ته ورګرځو.
