هغه کسان چې خپل ځانونه له داعش ډلې سره د فکري لحاظه تړلي بولي، د هغوی په وینا او کردار کې ډېر څرګند دوه مخیتوب لیدل کېږي، دا حرکت او ډله، چې په حقیقت کې له دیندارۍ او دیني اصولو څخه ډېر لرې دي، دومره د عمل او وینا په دوهلارې کې پاتې دي چې هېڅوک به یې د تحلیل او تنظیم توان ونلري.
د داعش (د عراق او شام اسلامي دولت) په نامه ډلې د خپل پیدایښت په لومړیو ورځو کې دومره ښکلې خبرې خپلو مخاطبینو ته وړاندې کولې، چې ټول حیران پاتې وو او د هغوی له دې نیکو خبرو څخه یې تعجب کوه، ډېر وخت نه وو تېر شوی، چې د هغوی له تورو مخونو څخه نقاب لرې شو او حقیقت یې څرګند شو او ټولو ته ښکاره شوه چې دا ښکلې خبرې په خپل دننه زرګونه ناخوښه کړنې پټوي.
د داعش لخوا ځوانانو او عامو خلکو ته د ناوړه ګټې اخیستنې لیدلوری، دومره د هغوی په ښو او نیکو خبرو کې پټ وو، چې کله به هرچا د هغوی ظاهرا ښکلو خبرو ته غوږ نیوه، له هغوی سره به جذب او مینېده؛ خو د لږ وخت په تېرېدو او د هغوی له دیني اساساتو سره په مقایسه کولو به پوهېدل چې هغوی څرنګه له هغه خبرو څخه چې خپله یې ورته استدلال کوي، ډېر لرې دي.
دومره یې کړنې او عمل له خبرو څخه لرې وو، چې په دې ټکي باندې پوهېدو سره انسان په بشپړ ډول د هغوی له حرکت او ډلې څخه زړه تنګی کېږي او له هغوی سره یوځای کېدل ننګ بولي او له هغوی څخه بیزاره کېږي.
د اسلامي ښو مطالبو، خبرو او ارزښتونو او اسلامي پوهانو څخه ناوړه ګټه اخیستنه، د دې تکفیري ډلې د فکر په ژورو پوړونو کې ځای نیولی دی، داعش ډلې د خبرو په ښکلا کې دومره په ماهرانه توګه بال له نورو ډلو څخه ګټلی و، ان تر دې چې په ډېر لنډ وخت کې یې د ځان لپاره یو ډېر لوی لښکر برابر کړ.
خو له هغه ځایه چې د هغوی دا ظاهرا ښکلې خبرو ریښتینی ملاتړ نه درلود او د هغوی له ستوني څخه نه کوزېدلې، کومه ډله چې د هغوی لخوا راټوله شوې وه، په چټکۍ سره یې ساحه پریښوده او ځان یې له مهلکې څخه وژغوره.
ډیرې ډلې د تاریخ په اوږدو کې راڅرګندې شوې دي، چې د وړو خبرو په کارولو سره یې څو شېبې د ځان لپاره واکمني جوړه کړې ده؛ خو له هغه ځایه چې د هغوی دا چل یوازې د دنیوي هیلو او ټيټو دنیوي اهدافو ته رسېدو لپاره و، د لږ وخت په تېرېدو سره د هغوی دننه توروالی څرګند شو او پټ حقیقت یې ښکاره شو.
داعش هم له همدې ډلو څخه ده، چې د تاریخ په اوږدو کې یې ذات او شوم اهداف افشا شول او ډېر خلک چې د هغوی په شاوخوا کې راټول شوي وو او د هغوی د ښکلو خبرو له امله غولېدلي وو، له هغوی څخه جلا شول او سمه لاره او حقیقت یې وموندل.
هغه فکر چې د خلکو غولولو ته یې په ذهن او ایډیولوژۍ کې ځای ورکړی وي او دا قضیه د سعادت ته رسېدو لاره بولي، هېڅکله به په دې دنیا کې د سیادت، حاکمیت او حکومت رنګ ونه ویني او په آخرت کې به هم له زیانکارانو او تباه شویو څخه وي.
دا خوار کسان دومره د لویدیځوالو په سیاسي افکارو کې ډوب شوي دي، چې د هغوی شعارونو په خپلولو سره د خپل حکومت کولو لاره ترسیم کوي، د دې ډول انسانانو په فکر کې هدف ته رسېدل مقصد دی، له همدې امله باید له هرې وسیلې څخه چې امکان لري، ګټه واخیستل شي.
د دوی په فکر کې هدف وسیله توجیه کوي؛ په دې معنی چې یو لوی هدف ته د رسېدو لپاره له هرې وسیلې څخه کار اخیستل کېدای شي، په داسې حال کې چې په اسلامي اصیلو افکارو کې دا ډول باور له اسلامي ارزښتونو څخه ډېر لرې دی.
یو مسلمان انسان د یو هدف ته د رسېدو لپاره نشي کولی چې له مختلفو او غیر مشروع وسیلو څخه ګټه واخلي، خو د داعش په فکر کې لوړ هدف ته رسېدل وسیله توجیه کوي، یعنې انسان د یو هدف ته د رسېدو لپاره کولی شي چې غیر مشروع او له شریعت او دین څخه خلاف لارې هم غوره کړي.
له همدې امله د حکومت کولو او سیادت په لاس راوړلو هدف ته د رسېدو لپاره، له هرې وسیلې څخه ګټه اخلي، اوس فرق نه کوي چې دا وسیله د خلکو غولول وي او که د بلې وسیلې په اختیار کې نیول وي چې په خپل ذات کې هم د اسلام له دستوراتو سره ناسازګاره وي.
