د کائناتو یو منل شوی او جهانشموله اصل دا دی چې «په دې نړۍ کې هېڅ زوالمنونکی شی مطلق او تلپاتې نه دی او نه هم کوم مادي ځواک دومره خپلواک دی چې د قدرت له ټاکلو قوانینو سره مقابله وکړای شي.» د بشریت تاریخ او آسماني کتابونه د دې حقیقت ګواهي ورکوي چې کله هم په نړۍ کې کوم لوی مصیبت، ناروغي یا ظالم ځواک سر راپورته کړي، نو د هغه د مخنیوي وسیله او د حل لاره یې د کائناتو په یوه نه یوه ګوټ کې له وړاندې د رامنځته کېدو او ودې په حال کې وي.
انسان د خپلې محدودې پوهې او لیدلوري له امله مادي اسباب هر څه ګڼي، خو په پټه د حضرت موسی او حضرت خضر علیهما السلام د پېښې په څېر فعال تکویني نظام بالاخره د ظالم مادي دسیسې د هماغه په غاړه کې د اسارت په کړیو بدلوي. که دا فلسفه د معاصر تاریخ او د افغانستان د اسلامي امارت پر ضد د پاکستان د پېچلو دسیسو په رڼا کې وڅېړو، نو د مادي ځواک د غرور او الهي تدبیر یوه حیرانوونکې کیسه به راته څرګنده شي.
د دې جهانشموله حقیقت یوه په زړه پورې او له ریاضيکي پلوه دقیقه بېلګه د فلسطین په خاوره کې موندلای شو. کله چې اسرائیلي ځواکونو په ۱۹۸۸ کال کې یحیی السنوار ونیو، داسې ښکارېده چې د هغه د خلاصون هېڅ امکان نشته، ځکه په څلور ځله عمري بند یې محکوم کړ؛ خو د الله تعالی تدبیر ته وګورئ! د السنوار له نیول کېدو دوه کاله وړاندې، په ۱۹۸۶ کال کې، په اسرائیلو کې د ګیلاد شالیت په نوم یو ماشوم وزېږېد. هغه مهال چا فکر هم نه شو کولای چې دا ماشوم به لوی شي، سرتېری به شي، په ۲۰۰۶ کال کې به د حماس له خوا ونیول شي او د هغه د خلاصون په بدل کې به په ۲۰۱۱ کال کې د یحیی السنوار په ګډون له زرو څخه ډېر فلسطیني بندیان خوشې شي. له دې پېښې موږ دا درس اخلو چې کله ناکله د یوې ستونزې د حل وسیله لا له وړاندې پیدا شوې وي، خو موږ ترې خبر نه یو. د الله تعالی تدبیر تر هغه څه پراخ دی چې موږ یې تصور کولای شو.
کله چې د همدې لیدلوري له مخې د افغانستان د اسلامي امارت پر ضد د پاکستاني پوځي رژیم د جګړهییزو تبلیغاتو اوسنی تریخ وضعیت وڅېړو، نو د مادي ځواک یو ستر نابرابری راته څرګندېږي. یوې خوا ته پاکستان دی، چې په رسمیت پېژندل شوی اټومي ځواک دی او پرمختللې JF-17 او F-16 جنګي الوتکې، بېپیلوټه الوتکې او د هدایت کېدونکو توغندیو ټکنالوژي لري.
بلې خوا ته د افغانستان اسلامي امارت دی، چې له څو لسیزو جګړو وروسته لا هم له یوې منظمې هوايي قوې او پرمختللي هوايي دفاعي سیستم څخه بېبرخې دی. د مادي نړۍ د معیارونو له مخې پاکستان یو نه ماتېدونکی ځواک ښکاري؛ خو تاریخ ګواه دی چې کله د مادي ځواک نشه پر اخلاقي اصولو او ورورولۍ غالبه شي، نو هماغه ځواک په خپله د خپلې تباهۍ اسباب برابروي.
د دې ترینګلتیا ریښې د سپټمبر د یوولسمې له هغې تاریخي مرحلې سره تړلې دي، چې تر هغې وړاندې د پاکستان او افغانستان ترمنځ خورا ښې ډیپلوماټیکې او سوداګریزې اړیکې موجودې وې. د امیرالمؤمنین ملا محمد عمر مجاهد رحمه الله د واکمنۍ پر مهال دواړه هېوادونه یو بل ته نږدې وو؛ خو د سپټمبر د یوولسمې له پېښو سمدستي وروسته پاکستان د امریکا د خوشحالولو او خپلو ستراتیژیکو ګټو لپاره خپل دریځ په بشپړه توګه بدل کړ. پاکستان امریکا ته خپله فضا او لوژستیکي اسانتیاوې برابرې کړې، چې په پایله کې یې له یوه مسلمان ورور او ګاونډي هېواد سره ستر خیانت وشو او له شا پرې د خنجر ګوزار وشو.
هغه مهال ګڼو منتقدینو دا خبره راپورته کړه چې «د پاکستان پوځي رژیم په حقیقت کې د برتانوي استعمار د دورې د شاهي هندي پوځ (Royal Indian Army) د استعماري جوړښت دوام دی، چې د ولسي او اسلامي احساساتو پر خلاف د نړیوالو بادارانو د ګټو ساتنه کوي.»
په دې وروستیو کې پخواني سناتور مشاهد حسین سید هم دغه حقیقت منلی او ویلي یې دي چې «پاکستان په ۱۹۸۰مه لسیزه کې د افغان جهاد په پلورلو میلیاردونه ډالر ترلاسه کړل، د امریکا په غوښتنه په هماغه افغان جهاد کې ورګډ شو، له امریکا یې امتیازات واخیستل او خپل اټومي پروګرام یې بشپړ کړ.»
دغې «جګړهییزې معیشت» (War Economy) د پاکستان واکمنې اشرافیې او جنرالانو ته سترې ماڼۍ، بنګلې او له ځانګړو امتیازاتو ډک شاهانه ژوندونه برابر کړل؛ خو د افغان ولس په برخه کې یوازې باروت، وراني او کډوالي ورسېدل.
همدارنګه، کله چې امریکا له افغانستانه ووتله، شل کلنه جګړه پای ته ورسېده او په افغانستان کې یو باثباته، په خپل ځان متکي او خپلواک حکومت رامنځته شو، نو پاکستان ته د امریکا له لوري د ډالرو روان بهیر ناڅاپه ودرېد.
څرنګه چې پاکستان تولیدي اقتصاد او باثباته سیمهییزې سوداګرۍ ته پاملرنه نه وه کړې، نو اقتصاد یې له سختو ټکانونو سره مخ شو. اوس د پاکستان هغه نظام، چې له جګړهییز اقتصاد سره روږدی شوی و، د ډالرو ګټلو لپاره د یوې نوې لارې په لټه کې شو. پاکستان د ملګرو ملتونو، اروپايي ټولنې او مسکو فارمټ په څېر نړیوالو غونډو او بنسټونو کې په پرلهپسې توګه د دې روایت خپرول پیل کړل چې «په افغانستان کې ترهګرې ډلې موجودې دي او د سیمې لپاره ګواښ پېښوي.»
د پاکستان د دې ماجراجویۍ اصلي موخه دا ده چې لوېدیځ ځواکونه یو ځل بیا په دې سیمه کې لاسوهنې ته وهڅوي، څو پاکستان بیا د «لومړۍ کرښې هېواد» (Frontline State) په توګه د مرستو د ترلاسه کولو فرصت ومومي.
د همدې روایت د پیاوړي کولو لپاره پاکستان د ۲۰۲۶ کال په فبرورۍ میاشت کې د «غضب للحق» په نوم د تش په نامه عملیاتو تر پوښښ لاندې د افغانستان پر خاوره بمبارۍ وکړې او په وروستیو ورځو کې یې هم د نښتو لړۍ روانه ساتلې ده. تر دې چې د اسلامي امارت د استخباراتي راپورونو له مخې، پاکستان پخوانیو افغان سرتېرو او د داعش په څېر نیابتي عناصرو ته پناه ورکوي او د کابل د حکومت پر ضد د هغوی د کارولو لپاره زمینه برابروي. د دې ادعا د ثبوت په توګه په پاکستان کې د داعش د رسنیز مشر عزیز عزام او نورو بهرنیو غړو نیول کېدل او په خپله پاکستان کې وروستي وسلهوال بریدونه یادېږي.
یعنې د پاکستان د دغو ټولو فعالیتونو موخه دا ده چې په افغانستان کې نوې جګړه پیل کړي او له دې لارې د ډالرو ګټلو لپاره زمینه برابره کړي. خو د قدرت الهي تدبیر او غیبي حکمت ته وګورئ چې د افغانستان د دغې احتمالي سترې فتنې او تېري څخه د ژغورلو لپاره د کائناتو مادي قوانینو پاکستان په خپل جوړ کړي دام کې راګېر کړی دی. پاکستان د افغانستان د اقتصادي فلج کولو لپاره له یوه کال راهیسې سوداګري تړلې وه، د واګه له لارې یې له هند سره د افغانستان د سوداګرۍ مخه نیولې وه او د کراچۍ او ګوادر په بندرونو کې یې پر افغان سوداګرۍ محدودیتونه سخت کړي وو.
افغان حکومت پر پاکستان خپل اقتصادي انحصار له منځه یووړ او د ایران د چابهار بندر، ازبکستان، ترکمنستان او هوايي دهلېزونو له لارې یې له ټولې نړۍ سره خپلې سوداګریزې اړیکې پراخې کړې. هغه لاره چې د اقتصادي محاصرې او بندیز لپاره کارول شوې وه، هماغه د افغانستان د اقتصادي خپلواکۍ وسیله وګرځېده. بلې خوا ته پاکستان نه یوازې له افغانستان، بلکې له هند او اوس له ایران سره هم خپلې سوداګریزې لارې تړلې او په دې توګه یې خپل ځان په بشپړه اقتصادي محاصره او فلج حالت کې راګېر کړی دی.
د هرې سترې جګړې یا پوځي ماجراجویۍ لپاره پیاوړي او باثباته اقتصاد ته اړتیا وي؛ خو پاکستان نن د یوه یوه میلیارد ډالري قسط لپاره د پیسو نړیوال صندوق (IMF) مخې ته د سوال کچکول نیولی دی. د دغه هېواد کرنسي سخته زیانمنه شوې او په کور دننه له ژورو سیاسي او امنیتي بحرانونو سره مخ دی. الله تعالی داسې یو غیبي بهیر روان کړی چې پاکستان که څه هم د افغانستان پر ضد سترې موخې او خطرناک نیتونه لري، خو خپله اقتصادي بدحالي او کورنۍ کمزوري یې لاسونه او پښې ورتړلي دي. هغه اقتصادي کړۍ چې پاکستان د نورو د ځپلو لپاره جوړه کړې وه، نن قدرت د هماغه په غاړه کې ور اچولې ده، څو پر یوه مسلمان ورور هېواد د پراخ تېري توان ونه لري.
دلته پر دې حقیقت پوهېدل هم اړین دي چې د الله تعالی قدرت نامحدود دی او هېڅ مادي سبب ته اړتیا نه لري؛ له همدې امله د پاکستان اقتصادي بدحالي یوازې زموږ یو احتمالي انساني اټکل دی، په داسې حال کې چې الهي قدرت د پاکستان دغه ناوړه نیتونه په ګڼو نورو ډګرونو کې هم ناکاموي. موخه یې دا وه چې د افغانستان اقتصاد به ویجاړ شي او په پایله کې به افغانستان په خپله تسلیمېدو ته اړ شي؛ خو پایله یې بشپړه برعکس راووتله. په مادي نړۍ کې د پاکستان ډیپلوماټیکې ماتې د دې څرګند ثبوت ګڼل کېږي.
لکه په مسکو فارمټ کې د پاکستان د روایت رد کېدل او د ګډې اعلامیې د خپرولو د دود نه دوام، د ایران او امریکا ترمنځ د منځګړیتوب په اړه د سترو ادعاوو ناکامي، او د سعودي عربستان د دفاع او د حوثیانو د بریدونو په قضیه کې د پوځي ځواک له پلوه بېاغېزې ثابتېدل…
دا ټول عوامل څرګندوي چې الله تعالی یوازې د اقتصادي کمزورۍ له لارې نه، بلکې په نړیواله کچه د پاکستان د پوځ د حیثیت، ډیپلوماټیک درناوي او مادي نفوذ د له منځه وړلو له لارې هم افغانستان د هغه له احتمالي شر څخه د ژغورلو لپاره یو څو اړخیز غیبي تدبیر برابر کړی دی؛ داسې تدبیر چې د پاکستان پوځي رژیم یې له درک کولو عاجز دی.
دا ټول وضعیت د دې حقیقت ګواهي ورکوي چې کوم خلک او دولتونه د بېګناه انسانانو پر وینو د خپل اقتصاد ماڼۍ جوړوي او د خپلو مسلمانانو وروڼو د وژلو له لارې مادي ګټې ترلاسه کول غواړي، قدرت د هغوی دسیسې بېرته د همدوی پر ضد راګرځوي.
افغانستان له ټولو مادي زیانونو سره سره، له بهرنیو پورونو آزاد، پر خپلو پښو د درېدو په لور روان دی؛ خو هغه نظام چې د مادي ټکنالوژۍ او اټومي بم په نشه کې ډوب دی، له دننه څخه تش او پوک شوی دی. دا د کائناتو هغه توازن دی چې هېڅ دسیسه د الهي حکمت پر وړاندې د درېدو توان نه لري او د مظلوم د ساتنې او ژغورنې اسباب د ظالم په خپلو کمزوریو کې له وړاندې برابر شوي وي.
