د فدیې ورکولو منفي اغېزې:
فدیه ورکول په ظاهري ډول د انسانانو د ژوند ژغورنې یوه عاجله او انساني لاره ګڼل کېږي، خو ژور تحلیل ښيي چې دغه عمل د اوږدمهاله منفي پایلو سرچینه ده چې ټولنه، امنیت، اقتصاد او نړیوالې اړیکې پرې اغېزمنېږي. په ډېرو حالاتو کې د کورنیو له سختو فشارونو او بېړنیو شرایطو له کبله فدیه ورکول کېږي، خو دا کړنه د داعش مالي او عملیاتي ځواک د پیاوړتیا لپاره یو پټ محرک ګرځي. لاندې د دې عمل مهمې منفي اغېزې وړاندې کېږي.
لومړی، فدیه ورکول داعش ته مستقیم مالي منابع برابروي چې د دې ډلې د عملیاتو دوام تضمینوي، دغه پیسې د وسلو، روزنې او تبلیغاتو لپاره کارول کېږي او د ترهګرۍ د پراختیا کچه لوړه وي. دویم، دا عمل د داعش له خوا د تښتونې د جرم تشویق او دوام سبب کېږي؛ ځکه چې غړي یې ګوري چې د دې عمل له لارې مالي ګټه ترلاسه کولی شي، نو د نورو تښتونو هڅې یې زیاتیږي. دریم، فدیه ورکول د نړیوال امنیتي ګواښونو زیاتېدو لامل ګرځي، داعش نه یوازې خپل محلي فعالیتونه پراخوي، بلکې د سرحدونو هاخوا هم خپلې شبکې فعالوي چې دا د نړیوالو امنیتي ثبات لپاره جدي خطر دی.
څلورم، فدیه ورکول په ټولنه کې د وېرې او ناامنۍ فضا رامنځته کوي، دا عمل یو پیغام خپروي چې د انسان ژوند د پیسو په بدل کې اخیستل کېدی شي، چې له کبله یې بې باورۍ او ټولنیزې بې ثباتۍ رامنځته کېږي. پنځم، د دې عمل له امله د قانون د واک کمزوري کېدل را منځ ته کېږي، که څه هم په ډېرو هېوادونو کې فدیه ورکول غیرقانوني ګڼل کېږي، خو د دې کړنې دوام د دولت واک کمزوری کوي او داعش ته جرئت ورکوي. شپږم، فدیه ورکول د انساني کرامت سپکاوی کوي، ځکه چې د ژوند ارزښت د مالي پیسو په اندازه ټاکل کېږي او انسان د سوداګریز توکي په څېر ارزول کېږي.
اووم، دا عمل د سولې او ثبات پر وړاندې خنډ جوړوي، د جګړې اړخونه، په ځانګړې توګه داعش، د فدیې په مرسته خپل فعالیتونه پراخوي، چې د کړکېچ د حل پر ځای یې دوام تضمینوي. اتم، فدیه ورکول د اقتصادي بې ثباتۍ سبب کېږي، ځکه دغه پیسې په غیرقانوني لارو لګول کېږي او تور بازار، ناقانونه سوداګرۍ او نورې جرمې پېښې وده کوي.
نهم، فدیه ورکول د نړیوالو اړیکو خرابېدو لامل هم ګرځي، کله چې یو هېواد د خپلو وګړو د خلاصون لپاره فدیه ورکوي، دا ممکن د نورو هېوادونو امنیتي تګلارو سره ټکر ولري او د ډیپلوماټیکو اړیکو زیانمنېدو سبب شي. لسم، د داعش د فعالیتونو څار او تعقیب سختېږي ځکه چې مالي سرچینې په پټه توګه لیږدول کېږي او د نیولو امکانات ټیټوي.
یوولسم، فدیه ورکول د عدالت او مساوات له منځه تګ ته لاره هواروي، کله چې یوازې هغه کسان خلاصېږي چې مالي وس لري، د ټولنې بې عدالتۍ او طبقاتي توپیرونه ژورېږي چې ټولنیز جوړښت ته زیان رسوي. په پایله کې، که څه هم فدیه ورکول د عاجلو انساني اړتیاوو ځواب وي، خو اوږدمهاله اغېزې یې د دې ګټو په پرتله خطرناکې او پراخې دي، دا کړنه د داعش د تمویل، د تښتونې د جرم تشویق، نړیوال امنیتي ګواښونو زیاتوالی، انساني کرامت ته سپکاوی، اقتصادي بې ثباتي او د سولې پر وړاندې خنډونه رامنځته کوي.
د دې لپاره چې د دې ستونزې جدي اغېزې کمې شي، اړینه ده چې د نړیوالو همغږو امنیتي ستراتیژیو له لارې د تښتونې مخنیوی وشي، سخت قوانین تطبیق شي، عامه پوهاوی ډېر شي او د استخباراتي همکاریو میکانیزمونه پیاوړي شي ترڅو د داعش مالي سرچینې ګډې قطع شي.
په همدې توګه، فدیه ورکول که څه هم د یوې ورځې ستونزه حل کوي، خو د اوږدمهاله کړکېچ او ناامنیو د دوام تخم غورځوي چې د ټولنې، امنیت او بشري ارزښتونو لپاره ډېر ستر ګواښ دی.
