دویمه برخه
ناصر سعید
نن به د مسجد اقصىٰ د پيژندګلوۍ يوه بله برخه د دې مضمون د لوستونکو لپاره وړاندې کړم.
د بُراق ديوال:
دا ديوال د حرم جنوب مغرب خوا ته واقع دى، کوم چې 47 متره اوږدوالى او 17 متره لوړوالى لري، د بُراق ديوال ځکه ورته وايي؛ چې نبى کريم صلی الله علیه وسلم د معراج په سفر کې خپل بُراق دلته تړلى وو.
دلته د ديوال سره نږدې مسلمانانو يو جومات د مسجد بُراق په نوم جوړ کړى وو او همداشان وقف ځايونه هم وو اما غاصبو يهودانو هغه جومات شهيد کړ او دغه پراخ صحن يې خپل عبادت ځاى وګرځاوو.
يهودان فکر کوي چې دغه د هيکل سليماني پاتې برخه ده، دوى د ديوال نوم بدل کړ او د ژړا ديوال نوم يې ورته کېښود، دوى راځي ژاړي او د ديوال په درزونو کې خداى جل جلاله ته خطونه ږدي او په هغوى کې خپل حاجات ليکي.
په 1990 عيسوي کال کې جګړه هغه وخت رامنځته شو؛ چې يهودانو دلته خپل بيرغ پورته کړ او د ديوال لاندې يې ميزونه، چوکۍ کېښودل.
په 1930 کال کې يو ګډ کميسيون وټاکل شو چې د دغه ځاى ملکيت يې د مسلمانانو ثابت کړ.
قبة الصخرة:
قبة الصخرة د مسجد اقصىٰ له هاله 500 متره لرې 30 متره لوړه تيږه باندې جوړه شوې ده، قبة (ګنبد) او صخرة (تېږي) ته ويل کېږي، دا هم په يوه لوړه تيږه د پاسه جوړه شوې ده، دا جوړښت مثمن الاضلاع دی يعنې اته کونجونه لري، چې هر يو کونج يې 66 فوټه اوږدوالی لري د ګنبدې د ننه قطر 192 فوټه دی، د ګنبدې هر بنياد قطر 66 فوټه دی.
دغه ګنبده 99 فوټه لوړوالى لري او له لرګي جوړه شوې چې د پاس طرف نه د سرو زرو په رنګ کې پيتل پرې خيږول شوی او د ننه خوا په ګچ پلاستر شوې او ډېر په تکلیف ډيزاينونه پرې جوړ شوي دي.
د دې ګنبدې شروع 66 هجري مطابق 685 عيسوي کال کې خليفه عبدالملک بن مروان لخوا وشوه، چې وروسته د هغه زوى وليد بن عبدالملک په 72 هجري مطابق 691 عيسوي کال کې مکمله کړه.
اوسني مرمت یې د ترکي بادشاهانو سلطان عبدالحميد، سلطان عبدالعزيز لخوا شوى دی، د ديوالونو د ښايست لپاره 38 کړکۍ دي، چې د ترکي لرګيو څخه په ترکي جالۍ لرونکې ډول جوړې شوې دي او د سلطان عبدالحميد لخوا ورباندې سورة ملک او سورة يس په طغرا خط باندې په زړه راښکونکي ډول ليکل شوي دي. ګنبده په يوه چبوتره د پاسه جوړه ده، چې د ورتللو لپاره زېنه کارولى شي، ګنبد دننه خوا څخه څلور غټ او دولس واړه ستون لري.
ګنبد نور هم ډېر عجايب لري…
نور بيا…
