په اسلامي امت کې ځینې ډلې، لکه داعش، باور لري چې د بهرنیو هېوادونو سره هر ډول اړیکه یا تعامل ناروا دی او د اسلامي اصولو خلاف دی، دا باور اکثره د قرآن، سنت او د نبوي سیرت په اړه د ناسم تعبیر او پوهې پر اساس ولاړ دی، په دې مقاله کې هڅه کوو چې د اسلامي شریعت په رڼا کې د اسلامي امارت د بهرنیو اړیکو مشروعیت، اړتیا او د دې اړیکو اهداف واضح کړو.
اسلام د نړۍوالو اړیکو لپاره یو معتدل او واضح چوکاټ ټاکلی دی چې دا چوکاټ د سولې، عدالت، متقابل احترام، او د مسلمانانو د مصلحتونو پر بنسټ ولاړ دی.
الله تعالی په قرآن کریم کې فرمایي: لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ. (الممتحنة: ۸)
دې آیت کې الله تعالی حکم کوي چې له هغو غیرمسلمانو سره نېکي او عدالت وکړئ چې د مسلمانانو پر وړاندې جګړه نه کوي او د هغوی په کورنیو چارو کې لاسوهنه نه کوي.
رسول الله ﷺ د مدینې اسلامي دولت په وخت کې د نورو قومونو او هېوادونو سره اړیکې لرلې.
۱:- د سولې تړونونه: د حدیبیې تړون یوه څرګنده بېلګه ده، چې رسول الله ﷺ له قریشو سره د سولې لپاره لاسلیک کړ.
۲:- د سفیرانو لېږل او د لیکونو تبادله؛ رسول الله ﷺ د هغه وخت واکمنانو ته لیکونه واستول ترڅو د اسلام پیغام ور ورسوي او د سولې پیغام ورکړي.
اسلامي شریعت د بالمثل تعامل اصل تأییدوي، دا د دې لپاره دی چې مسلمانان خپل مصلحتونه خوندي کړي او له هغو خلکو سره چې جګړه نه کوي، همکاري وکړي.
اسلامي امارت د یو خپلواک اسلامي دولت په توګه مکلف دی چې د خپلو خلکو مادي او معنوي اړتیاوې پوره کړي، د دې لپاره له نورو هېوادونو سره اړیکې اړینې دي، که دا اړیکې پرې شي، نو خلک به د اقتصادي ستونزو، تجارتي بندیزونو، او نړیوال فشارونو سره مخ شي، چې دا د مسلمانانو د خیر او مصلحت خلاف دي.
اسلامي امارت هڅه کوي چې د ګاونډیو او نړۍوالو سره د سولې اړیکې ټینګې کړي. دا ځکه چې د جګړې دوام یوازې د مسلمانانو وینې تویوي او د اسلامي امت د پرمختګ مخه نیسي، د نړۍوالو سره د اړیکو له لارې اسلامي امارت د دې فرصت ترلاسه کوي چې د اسلام رښتینی پیغام نړۍ ته ورسوي او هغه غلط فهمي له منځه یوسي چې د اسلام په اړه شته ده.
ځینې وايي چې له کفارو سره هر ډول اړیکه حرامه ده، د دې په ځواب کې باید وویل شي اسلام دا اړیکې په مطلق ډول نه دي منع کړي، د قرآن او سنتو په رڼا کې یوازې هغه اړیکې منع دي چې د مسلمانانو دین، عزت، یا خپلواکي ته زیان ورسوي، خو که اړیکې د مسلمانانو د مصلحت لپاره وي، نو دا نه یوازې جواز لري، بلکې یو شرعي حکم دی.
ځینې باور لري چې د کفارو سره تړون کول د اسلامي جهاد سره خیانت دی، د دې په ځواب کې باید وویل شي چې رسول الله ﷺ په خپله د کفارو سره تړونونه کړي دي، لکه د حدیبیې تړون؛ دا تړونونه د مسلمانانو د مصلحت لپاره و، که تړون د مسلمانانو لپاره ګټه ولري، نو دا د جهاد او اسلامي دعوت یوه برخه ده.
ځینې داعشیان ادعا کوي چې اسلامي امارت د کفارو ملاتړ ترلاسه کوي او له هغوی سره جوړجاړی کوي؛ په ځواب کې باید وویل شي چې اسلامي امارت یوازې هغه اړیکې لري چې د اسلامي امت په ګټه دي، د دې اړیکو هدف د دې تضمین دی چې افغانستان یو خپلواک اسلامي دولت پاتې شي او د مسلمانانو ستونزې هوارې شي، دا اړیکې په هېڅ صورت د اسلامي اصولو خلاف نه دي.
د اسلامي امارت د بهرنیو اړیکو موخې:
۱:- د ملي حاکمیت ساتنه؛
اسلامي امارت هېڅ بهرني هېواد ته اجازه نه ور کوي چې د افغانستان په کورنیو چارو کې مداخله وکړي. اړیکې یوازې د متقابل احترام پر بنسټ دي.
۲:- اقتصادي پرمختګ؛
اسلامي امارت هڅه کوي چې له نورو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې جوړې کړي، ترڅو د خلکو اړتیاوې پوره شي او د مسلمانانو اقتصاد پیاوړی شي.
۳:- د اسلامي نړۍ یووالی؛
اسلامي امارت د دې هڅه کوي چې د اسلامي هېوادونو ترمنځ یووالی او همکاري رامنځته کړي.
۴:- د سولې او امنیت ټینګښت؛
اسلامي امارت د دې لپاره اړیکې ساتي چې د افغانستان دننه او بهر د سولې فضا رامنځته کړي.
اسلامي امارت د اسلامي شریعت په رڼا کې خپلې بهرنۍ اړیکې جوړوي، دا اړیکې د اسلامي امت د مصلحتونو د ساتنې، د سولې د ټینګښت، او د اقتصادي پرمختګ لپاره دي، هغه ډلې چې د دې اړیکو مخالفت کوي، باید د قرآن او سنت د اصولو په رڼا کې فکر وکړي او دا ومني چې اسلامي شریعت د سولې، عدالت، او مصلحت اصولو ته لومړیتوب ورکوي.
اسلامي امارت هېڅ ډول داسې تعامل نه کوي چې د اسلامي اصولو خلاف وي، بلکې هره پرېکړه د شریعت او د مسلمانانو د خیر لپاره کوي، داعشیانو ته ښایي چې د اسلامي شریعت په واقعي معنا ځان پوه کړي او له هغه هر ډول عمله ځان وساتي چې د مسلمانانو د وېش او کمزوري لامل ګرځي، د وخت اړتیا ده چې ټول مسلمانان یو موټی شي او د امت د ګټو لپاره په ګډه کار وکړي.
