امر بالمعروف او نهی عن المنکر؛ د یوې سپېڅلۍ ټولنې پر لور لار
امر بالمعروف او نهی عن المنکر د اسلام له بنسټیزو فریضو څخه ده، چې د ټولنې د سلامتۍ په ساتلو او د فساد د خپرېدو په مخنیوي کې مهم رول لري. عالیقدر امیرالمؤمنین حفظهاللهتعالی په خپلو ګڼو ویناوو کې امر بالمعروف او نهی عن المنکر نه یوازې یوه عادي دیني دنده، بلکې د اسلامي نظام له اساسي موخو څخه هم ګڼلي ده. نوموړي د کندهار په ښار کې د جنوبي ولایتونو له سیمهییزو مسؤولینو، علماوو او قومي مشرانو سره په ناسته کې په څرګندو ټکو ویلي وو چې د شل کلن جهاد له اساسي موخو څخه یوه هم د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د فریضې پلي کول وو.
دا څرګندونه د نظام د رهبرۍ په لیدلوري کې د دې فریضې مرکزي مقام څرګندوي او راښيي چې د دې اصل تحقق د افغانستان د ملت د کلونو جهاد، مبارزې او سرښندنو له مهمو پایلو څخه ګڼل کېږي. د عالیقدر امیرالمؤمنین حفظهالله په ویناوو کې یوه مهمه او څرګنده موضوع د امر بالمعروف او نهی عن المنکر په اړه د هغه منظم او سیسټماټیک لیدلوری دی؛ داسې لیدلوری چې له مخې یې علما د دین د تبیین او ښوونې مسؤولیت لري او حکومت د احکامو د پلي کولو او د هغو د تطبیق لپاره د لازمې زمینې د برابرولو مسؤول دی.
د امیرالمؤمنین حفظهالله له نظره، امر بالمعروف او نهی عن المنکر د نظام د پیاوړتیا او ثبات لامل کېږي او ترسره کول یې د مسلمانانو ایماني وجیبه ده. دا څرګندونه ښيي چې نوموړی امر بالمعروف او نهی عن المنکر یوازې یوه اداري یا حکومتي دنده نه، بلکې د ټولو مسلمانانو دیني او ایماني مسؤولیت ګڼي؛ داسې مسؤولیت چې ترسره کول یې د اسلامي نظام د بقا او د ټولنې د سلامتۍ ضمانت کوي.
نوموړي په یوه بله ناسته کې د پکتیا ولایت له سیمهییزو مسؤولینو سره هم د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د قانون پر تطبیق ټینګار کړی او د هېواد اوسنی وضعیت یې د اسلامي احکامو د پلي کولو لپاره مناسب بللی دی.
له تحلیلي پلوه، د امر بالمعروف او نهی عن المنکر په اړه د امیرالمؤمنین حفظهالله ټینګار په څو اساسي محورونو کې څېړل کېدای شي.
لومړی: د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د مسؤولې ادارې ملاتړ.
د امر بالمعروف او نهی عن المنکر قانون، چې یوه مقدمه، څلور فصلونه او ۳۵ مادې لري، د امیرالمؤمنین حفظهالله تر توشیح وروسته په رسمي جریده کې خپور شو او د تطبیق مسؤولیت یې د امر بالمعروف، نهی عن المنکر او شکایتونو اورېدلو وزارت ته وسپارل شو. دغه قانون یاد وزارت مکلفوي چې د اسلامي شریعت او حنفي فقهې له مخې د نېکیو سپارښتنه وکړي او له بدیو څخه خلک منع کړي. همدارنګه، دغه وزارت د خلکو ترمنځ د سولې او ورورولۍ د تأمین او له قومي، ژبنیو او سیمهییزو تعصبونو څخه د هغوی د منع کولو مسؤولیت هم لري.
دویم: د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د پلي کولو پر مهال د اخلاقي اصولو رعایت.
په یاد قانون کې د اشخاصو شخصیت او انساني کرامت ته درناوی، له هغوی سره ښه چلند، په نرمۍ سره وعظ او نصیحت، د خلکو د پټو ګناهونو له رابرسېره کولو څخه ډډه او له تجسس څخه ځان ساتل د احتساب له اساسي اصولو څخه ګڼل شوي دي. دغه اصول څرګندوي چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر پلي کول باید له حکمت، نېکې موعظې او انساني کرامت ته له درناوي سره مل وي، نه دا چې له تاوتریخوالي او د خلکو په شخصي چارو کې له تجسس سره یوځای شي.
درېیم: د امر بالمعروف او نهی عن المنکر له مسؤولې ادارې سره په همکارۍ کې د علماوو رول.
امیرالمؤمنین حفظهالله له علماوو غوښتي چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر د فریضې په پلي کولو کې له اړوندو ادارو سره بشپړه همکاري وکړي او په خپلو جوماتونو کې هره ورځ مقتدیانو او خلکو ته د ایمان، عقیدې او لمانځه اړوند موضوعات بیان کړي. دغه سپارښتنې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر په اړه د رهبرۍ منظم او سیسټماټیک لیدلوری څرګندوي؛ داسې لیدلوری چې له مخې یې علما د دین د تبیین او ښوونې مسؤولیت لري او حکومت د اسلامي احکامو د پلي کولو او د هغو د تطبیق لپاره د لازمې زمینې د برابرولو مسؤول دی.
څلورم: د امر بالمعروف او نهی عن المنکر اړیکه د خلکو له شرعي حقونو سره.
د ښځو د شرعي حقونو د تأمین په موخه، د امر بالمعروف وزارت د اجباري نکاح، مهر، نفقې او میراث په برخو کې ګڼو قضیو ته رسېدنه کړې او د ښځو پر وړاندې یې د ظلم د مخنیوي لپاره اقدامات ترسره کړي دي. دغه اقدامات څرګندوي چې د امیرالمؤمنین حفظهالله په لیدلوري کې امر بالمعروف او نهی عن المنکر یوازې د بدیو په مخنیوي پورې محدود نه دي، بلکې د مظلومانو د حقونو ترلاسه کول او د ټولنې د زیانمنونکو قشرونو ملاتړ هم پکې شامل دي.
په پایله کې باید وویل شي چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر په اړه د عالیقدر امیرالمؤمنین حفظهاللهتعالی ټینګار د فرد او ټولنې په اصلاح کې د دې فریضې د رول له ژور درک څخه سرچینه اخلي. نوموړی د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت په ملاتړ او له دې ادارې سره د همکارۍ لپاره د علماوو په هڅولو سره هڅه کوي چې د دې الهي فریضې د پلي کولو لپاره یو منظم او همغږی میکانیزم رامنځته کړي، څو د افغانستان ټولنه د پاکۍ، تقوا او د شریعت احکامو ته د ژمنتیا پر لور حرکت وکړي. دغه تګلاره، که له حکمت او ښو اخلاقو سره مل وي، کولای شي په ټولنیزو باورونو او چلندونو کې د ژور بدلون زمینه برابره کړي او له اسلامي نظام سره د هغه د لوړو موخو په ترلاسه کولو کې مرسته وکړي.
ځکه تجربې ثابته کړې ده چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر له فریضې پرته د ټولنې اصلاح ناشونې ده.
امر بالمعروف او نهی عن المنکر د اسلامي ټولنې هغه ټینګه ستنه ده چې که کمزورې شي، د ټولنې ټول جوړښت له نړېدو سره مخ کېږي.
