د اسلام په سیاسي نظام کې امنیت او ثبات، د الهي احکامو د پلي کېدو او د مسلمانې ټولنې د بنسټونو د ساتنې لپاره، دوه اساسي رکنونه دي؛ داسې ستراتیژیک اهمیت لري چې قرآن عظیمالشان د ډېرو فردي او ټولنیزو مناسکو لومړیتوب ورکړی. الله تعالی جلجلاله په سورة مائده کې فرمایي: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَوْفُواْ بِالْعُقُودِ».
له دغو خورا مهمو «عقودو» څخه یو، د اسلامي حاکم د اطاعت او د ملي امنیت د حریم د ساتنې تړون دی. د همدې لیدلوري په رڼا کې، د اسلامي نظام پر وړاندې «بغاوت» او «وسلهوال پاڅون» یوازې یو سیاسي جرم نه دی؛ بلکې هغه سره کرښه ده چې له هغې څخه اوښتل به د ټولنیز نظم د ړنګېدو او د اسلامي امت د هلاکت لامل شي.
د دې سرې کرښې د ژور درک لپاره، لومړی باید د دې مفهوم لغوي او فقهي ریښو ته کتنه وشي. بغاوت په لغت کې د «بَغَیَ» له مادې څخه اخیستل شوی، چې د سرغړونې او له حد او اندازې څخه د اوښتلو په معنا دی. د اسلامي فقهې په اصطلاح کې «بغي» هغه پاڅون او وسلهوال قیام ته ویل کېږي چې د مشروع امام او حاکم پر وړاندې ترسره شي، په داسې حالت کې چې باغیان د خپل عمل لپاره د تأویل یا شبهې ادعا ولري. دغه تعریف په څرګنده ښيي چې بغاوت له فقهي پلوه یو سیاسي ـ امنیتي جرم دی چې د اسلامي حکومت بنسټیز ارکان په نښه کوي او ټولنه د امنیت او ارامۍ له لارې څخه منحرفه کوي.
په رښتیا هم اسلام یو جامع او منسجم نظام دی او د هغه په جوړښت کې هر ډول خلل، په ځانګړي ډول د پاڅون او بغاوت له لارې، ټول ارکان لړزوي. قرآن عظیمالشان د سورة حجرات په نهم آیت، یعنې په هغه مشهور آیت: «قَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي»، په څرګندو ټکو اسلامي حاکم ته له باغیانو سره د جګړې امر کړی دی. دا امر یو اختیار نه، بلکې الهي مکلفیت دی؛ هغه مکلفیت چې هر هغه حاکم یې پر غاړه لري چې ځان د شریعت پلي کوونکی ګڼي.
د پام وړ ټکی دا دی چې الله تعالی جلجلاله په همدې آیت کې له باغیانو سره د جګړې له امر وروسته فرمایي: «حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ»؛ یعنې تر هغه چې باغیان له خپل طغیان څخه راستانه نه شي او د الهي حکم تابع نه شي، له هغوی سره به جګړه دوام ومومي. دغه ټینګار څرګندوي چې بغاوت یوه عادي سیاسي شخړه نه ده چې په تشو خبرو اترو حل شي؛ بلکې داسې مسئله ده چې د اسلامي نظام ټول موجودیت په نښه کوي او د بېرته ستنېدو یوازینۍ لار یې د شرعي حاکمیت پر وړاندې بشپړ تسلیمېدل دي.
کله چې خپل نظر نبوي سنتو ته اړوو، له لا زیات ټکان ورکوونکو خبرداریو سره مخ کېږو. رسول اکرم صلی الله علیه وسلم په یوه صحیح حدیث کې فرمایلي دي: «سَتَکُونُ بَعْدِي أُمَرَاءُ فَمَنْ دَخَلَ عَلَيْهِمْ فَصَدَّقَهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ». خو له بلې خوا، امام نووي د دغو احادیثو په شرح کې ټینګار کوي چې که حاکم ظالم هم وي، پر وړاندې یې وسلهوال پاڅون جایز نه دی، مګر دا چې د هغه څرګند کفر ثابت شي. دا د اهل سنتو په فقه کې یو ټینګ اصل دی چې هېڅوک نه شي کولای د اسلامي نظام د دفاع په پلمه هغه له پامه وغورځوي.
له دغو مقدماتو سره په روښانه توګه درک کولای شو چې بغاوت په اسلامي نظام کې یو پېچلی جرم دی چې بېلابېل اړخونه لري. له یوې خوا، باغیان په خپل پاڅون سره د حاکمیت پر وړاندې جرم ترسره کوي چې سزا یې حق ته د بېرته ستنېدو پورې جګړه او سخت ځپل دي. له بلې خوا، دغه اقدام عامه امنیت ګډوډوي، د بېدفاعه وګړو وینې تویوي او ملي شتمنۍ له منځه وړي.
نن د افغانستان اسلامي نظام، چې د لسګونو زرو شهیدانو په وینو او له درنو او نه ستړې کېدونکو قربانیو سره یې بنسټ اېښودل شوی، د شرعي حاکمیت په توګه پېژندل کېږي. هر څوک چې د هر نوم او عنوان تر سیوري لاندې د دغه نظام پر وړاندې وسله پورته کړي، باید پوه شي چې هغه نه یوازې له نظام سره خیانت کوي، بلکې له اسلام او د دې خاورې له تاریخ سره هم خیانت کوي.
بغاوت یوازې د حاکمیت پر وړاندې ګواښ نه دی؛ بلکې د هر هغه څه پر وړاندې ګواښ دی چې اسلام یې د ساتنې لپاره راغلی دی: د دین، نفس، عقل، نسل او مال ساتنه. شورشیان، که څه هم ښايي ځانونه اصلاحګر وبولي، خو په عمل کې د امنیت په کمزوري کولو سره دښمنانو ته د نفوذ او سلطې لاره هواروي او د وروستیو لسیزو د رغنده هڅو ارزښت تر پوښتنې لاندې راولي. له همدې امله فقهاوو بغاوت نه یوازې یو سیاسي جرم بللی، بلکې هغه یې د محاربې او افساد فیالارض یو ډول هم ګڼلی چې سزا یې له تر ټولو سختو مجازاتو څخه ده.
په پای کې دا پیغام ټولو هغو کسانو ته، چې فکر کوي د پاڅون او تاوتریخوالي له لارې خپلې غوښتنې پر مخ وړلای شي، بیا تکرار کړو چې هېڅکله په ورانولو سره ابادي نه شي رامنځته کېدای. بغاوت ټولنې ته له کړاو او وینې تویېدنې پرته بل څه نه راوړي. د اسلامي نظام سره کرښه هر ډول وسلهوال قیام دی. هغه کسان چې له دې کرښې واوړي، باید پوه شي چې له ټولې ټولنې او د هغې له ارزښتونو سره مخ شوي دي؛ او دا ټولنه به د خپل موجودیت د دفاع لپاره هېڅکله د فتنهګرو پر وړاندې له درېدو او مقاومت څخه لاس وانخلي.
