که څوک د کفر د کلمې په ويلو مجبور شي، او زړه يې په ايمان مطمئن وي؛ نو هغه كافر نه دی.
او که چېرې انسان عزيمت غوره وکړي، د کفر کلمې او ګناه ارتکاب ته غاړه کېنږدي، صبر وکړي او ځان مرګ يا بل ستر خطر ته ورکړي؛ نو دا يې خپله مرضي ده، که ووژل شي؛ يا ستر تاوان ورته پېښ شي؛ نو ان شاء الله شهيد به وي / د لوړو اخروي درجو ګټونکی به وي.
دلته يوې بلې اهمې مقارنې ته اشاره کوم، د اسلام پنځه بنا دي، که چېرې د شهادت کلمې (لا إله إلا الله, محمد رسول الله) ويونکی د لمانځه په پرېښودو (علی الأرجح وقول جمهور أهل السنة) د زکات په پرېښودو، د حج او روژې په پرېښودو نه کافر کيږي، چې دا د اسلام بناوې دي؛ نو په (حکم بغير ما أنزل الله) څنګه کافر شي؟ لږ د ذهن خورولو ته اړتيا ده.
نو نتيجه دا شوه چې حکم بغير ما أنزل الله (د الله تعالی له شرعې پرته په بل څه فيصله کول) کفر نه دی، کبيره ګناه ده، هغه که د خال خال ناسمو فيصلو په بڼه را څرګند شي، يا د هغه وضعي قوانينو په بڼه چې له اسلامي احکامو سره تضاد لري.
بله أهمه نقطه چې دلته ورته اشاره کول غواړم:
که چېرې په اسلامي هېوادونو کې سياسي حکومتونه شرعي احکام تعطيل هم کړي، خو مسلمان ولسونه يې تعطيل نه کړي، نو په سلو 90٪ يا 95٪ حکم بما أنزل الله، د الله تعالی شرعه به بيا هم تطبيق وي، بيا هم تطبيقېدی شي، ځکه چې (حکم بما أنزل الله) يواځې د لوړ سياسي حاکم يا حکومتي قاضي تر فيصلې پورې منحصر نه دی، بلکه ډېر عام دی، دې مهمې نقطې ته ډېر خلک فکر نه کوي، په دې کې لانديني مسايل داخليږي:
مسلمان خپلې څلور بناوې د اسلام څنګه عملي کړي؟ مسلمان د خپل مسلمان ورور سره څرنګه چلند وکړي؟ مسلمان خاوند له مسلمانې ښځې سره څرنګه چلند وکړي؟ مسلمان پلار په خپلې کورنۍ باندې څرنګه حکومت وچلوي؟ عالم په مسجد کې په څه ډول اسلامي احکام عملي وکړي؟ مسلمانان په اخيستو او خرڅولو کې په څه ډول اسلامي احکام تعميل کړي؟ په عام ډول مسلمانان په شخصي احوالو کې څرنګه د اسلام حکم تعميل کړي؟؟
مسلمانان خپلې جرګې فيصلې د کوم قانون او کوم مصدر له مخې وکړي؟ او داسې نورې ډېرې ساحې چې د الله تعالی شرعه په کې تطبيقيږي.
غير اسلامي قضا او غير اسلامي حکومت هيڅوک نشي مجبورولی؛ چې خامخا دې فيصلې هغوی ته وروړي، او له هغوی سره دې په (حکم بغير ما أنزل الله) کې مرسته وکړي.
ما غوښتل چې يواځې يو څو کرښې ولیکم، خو خبره را څخه اوږده شوه، مساله لږه پېچلې ده، که د نني عصر د خوارجو وجه نه وی؛ نو دا مساله مې په دې ډول نه مطرحوله، د نني عصر خوارج د ځينو آيتونو په تحت لفظي ترجمه مبتدئين /ساده مسلمانان / او نالوستي مسلمانان تېر باسي.
