د داعش راتلونکی؛ د افراطیت په وړاندې د اسلامي نړۍ غبرګون
د داعش خوارجو ظهور او زوال د ټولې اسلامي نړۍ لپاره یو خبرداری وو، دې ډلې نه یوازې د زرګونو بې ګناه خلکو ژوند واخیست، بلکې د اسلام یو تحریف شوی او د تاوتريخوالي ډک انځور هم وړاندې کړ چې لا یې هم آثار باقي پاتې دي، هغه تصاویر چې داعش خوارجو نړۍ ته وړاندې کړي دي لا هم ځینې کسان اسلام د افراط، وژنې او غلا په نوم پېژني. خو دې کیسې پای دلته نه دی.
اصلي پوښتنه اوس دا ده چې اسلامي نړۍ څنګه کولای شي د داسې یوې بلې غمیزې د تکرار مخه ونیسي؟ د دې پوښتنې ځواب د افراطیت ریښو ته ژوره کتنه او د هغې د درملنې لپاره عملي اقداماتو ته اړتیا لري.
لومړی ګام د تعلیمي نصاب بیا رغونه ده، ډېری هغه ځوانان چې له داعش سره یوځای شوي وو د ریښتیني اسلام په اړه یې ډېر لږ پوهاوی درلودل، ښوونځي او پوهنتونونه باید د وچو او بڼوي ښوونو پر ځای د دین اصلي بنياد چې پر مهربانۍ، عدالت او عقلانیت ولاړ دی، زده کوونکو ته ور وښيي.
په مالیزیا او اندونیزیا کې، نوي نصابونه طرحه شوي چې د بین المذاهب خبرو اترو او د توپیرونو په منلو ټینګار کوي. دې پروګرامونو ثابته کړې چې دوی کولی شي ځوان نسل د افراطي ایډیالوژۍ څخه خوندي وساتي.
په دوهم قدم کې د اقتصادي او ټولنیزو شرایطو ښه کول دي. فقر او نابرابري د افراطیت د ودې لپاره زرغونه ځمکه ده. کله چې ځوانان د راتلونکي په اړه د ناامیدۍ احساس وکړي او فکر وکړي چې دوی هیڅ راتلونکی نلري، دا احساس د تاوتریخوالي او افراطي ډلو ته د دوی د جذب لامل کرځي، اسلامي هېوادونه داسې پراختيايي پروګرامونو ته اړتیا لري چې د کار فرصتونه رامنځته کړي او د ژوند تمه زیاته کړي، لکه څنګه چې د افغانستان اسلامي امارت دا واقعیت درک کړی او په لویو ملي پروژو کې د کار د فرصتونو رامنځته کولو هڅه کوي.
رسنۍ هم په دې برخه کې مهم رول لري، داعش پخوا له مجازي فضا نه د خپلو تبلیغاتو لپاره کار اخیست، نن اسلامي نړۍ باید دغه فضا د رغنده او روزنیز محتوا په خپرولو ډکه کړي، داسې پروګرامونه وړاندې کړي چې د اسلام واقعي څېره ښکاره کړي؛ دا چې اسلام د سولې او زغم دین دی او افراطیت، وژنه او لوټمارۍ پکې ځای نه لري، له همدې لارې اسلامي نړۍ کولای شي د تاوتریخوالي او افراطي پیغامونو پر وړاندې ودرېږي، دا هغه څه دي چې اسلامي امارت یې اړتیا درک کړې او د خپلو ځوانانو او فکري سرتېرو په مټ یې په پیاوړې توګه پر مخ وړي او د خپلو رسنیزو فعالیتونو د پراخېدو په لټه کې دی.
په پای کې، د اسلامي نړۍ یووالی اړین دی. د شیعه او سني، عرب او غیرعرب ترمنځ وېش یوازې افراطي ډلو لکه داعش او د اسلام نورو دښمنانو ډګر ورکړی. د ټولو مذاهبو ستر عالمان باید د یو بل لاسونه ونیسي او په ګډه یو واحد غږ د افراطیت پر ضد پورته کړي.
د اسلامي نړۍ راتلونکی زموږ د نن ورځې په انتخابونو پورې اړه لري. موږ کولی شو له تیرو څخه زده کړه وکړو او یوه نوې لاره جوړه کړو چې زموږ ځوانان تاوتریخوالي ته نه، بلکې پوهې او پرمختګ ته مخه کړي، اسلام د ژوند او امید دین دی او دا هغه ریښتینی پیغام دی چې باید د ټولې نړۍوالو غوږونو ته ورسېږي. ترڅو داعش او خوارج بیا هیڅکله په دې عصر کې راڅرګند نشي او د اسلام ریښتیني او پاکه څېره د ناوړه اعمالو، قتل، لوټ او ویجاړۍ په ترسره کولو سره نړۍ ته ویرونکي او وحشتناکه ښکاره نه کړي او اسلاموېرې ته لمن ونه وهي.
