داعش او د عصري ټیکنالوژۍ ابزار کارول:
د لوېدیځ سره د پټو اړیکو جامع تحلیل او په اسلامي نړۍ باندې د هغې اغیزې
د داعش تکفیري خوارجو ډله چې ځان یې د اسلام مدافع بله، په عمل کې د لویدیځو ارتباطي ټیکنالوژیو یو له خورا پیچلو او پرمختللو مصرف کونکو څخه ګرځیدلې وه، دا څرګند تضاد د اندیښنې وړ حقایقو څخه پرده پورته کوي چې ژورې او هر اړخیزې څیړنې ته اړتیا لري، لاندې د دې موضوع او د هغې د پایلو په اړه د اسلامي نړۍ لپاره یوه جامع تحلیل وړاندې شوی دی.
په اوسني عصر کې چې ټیکنالوژي د انسان د ژوند یوه نه بیلیدونکې برخه ګرځیدلې ده، داعش وښودله چې څنګه د انسان د علمي پرمختګونو څخه د شومو او بشریت ضد اهدافو لپاره کار اخیستل کیدی شي، دغه افراطي تکفیري ډلې د لویدیځ ضد شعارونو او صالح سلف ته د بیرته ستنیدو ادعا سره سره، په عمل کې په بشپړه توګه په عصري ټیکنالوژیو پورې تړلې وه، ټولنیزې شبکې لکه ټویټر، فیسبوک، یوټیوب او انسټاګرام د دې ډلې د تبلیغاتو اصلي وسایل ګرځیدلي وو.
دوی د پرمختللو سافټویرونو په کارولو سره د مسلکي محتوا په شمول ایډیټ شوي ویډیوګانې تولیدولې چې د اسلام یو بشپړ تحریف شوی او تاوتریخجن انځور یې وړاندې کوه، د پام وړ ټکی دا دی چې د داعش د رسنیزو تولیداتو کیفیت دومره مسلکي وو چې ډیری شنونکي یې دې ته شکمن کړي چې دا ډله د لویدیځو رسنیزو متخصصینو ملاتړ لري، د داعش لخوا خپرې شوې ویډیوګانې د فلمبردارۍ، رڼا، ایډیټ کولو او حتی د غږیزو تخنیکونو له مخې د نړیوالې سینما په معیارونو برابرې وې.
دا په داسې حال کې وه چې دغه ډلې تر خپل کنټرول لاندې سیمو کې د عصریتوب تر ټولو کوچنۍ نښې هم له منځه وړلې او خلک یې د ډیرو ټیکنالوژیو له کارولو څخه منع کول، د ارتباطاتو په برخه کې، داعش په پراخه کچه د تلګرام او نورو کوډ شوي پیغام رسوونکو اپونو لکه ټلګرام څخه کار اخیست، دا پیغام رسونکي اپونه چې په عمده توګه د لویدیځو شرکتونو تولیدات وو، د غیر انساني عملیاتو د همغږۍ اصلي وسیله ګرځیدلي وو.
په زړه پورې خبره دا وه چې داعش ډلې چې څومره د لویدیځ پر ضد شعارونه ورکول، هغومره د لویدیځو شرکتونو په محصولاتو او خدماتو پورې تړلې وه، ډیری راپورونه ښیې چې د داعش لوړ پوړو قوماندانانو د آنلاین لوبو او نورو له لارې د کوډ شوي چیټونو له لارې په نړۍ کې د خپلو ځواکونو سره اړیکه نیول.
د پام وړ ټکی دا وو چې داعش په داسې حال کې له دې ټیکنالوژیو کار اخیست چې تر خپل کنټرول لاندې سیمو کې یې د عادي خلکو لپاره د ډیری دې ټیکنالوژیو کارول منع کړي وو، دغه دوه ګوني چلند په روښانه توګه وښودله چې دا خوارج څنګه ټیکنالوژي د تسلط او ترور لپاره د یوې وسیلې په توګه کاروي، نه د پرمختګ او پراختیا لپاره؛ دې موضوع په ښه توګه د داعش منافقانه ماهیت ښکاره کاوه.
همدارنګه، د داعش د مالي سرچینو تحلیل ښیي چې د دې ډلې د عایداتو یوه د پام وړ برخه د پرمختللو ارتباطاتي او نظامي تجهیزاتو په پیرودلو مصرف شوې، دوی د تیلو قاچاق، باج اخیستنې او لرغونو اثارو د غلا له لارې د دې تجهیزاتو پیرودلو لپاره ملیونونه ډالر مصرف کول، دا په داسې حال کې وه چې د داعش تر کنټرول لاندې سیمو کې خلک د خوراکي او درملو له سختو کمښتونو سره مخ وو.
د عصري ټیکنالوژیو څخه د داعش د کارولو پایلې د اسلامي نړۍ لپاره خورا ویجاړونکي وې، دې ډلې د سایبر فضا څخه په ناوړه ګټه اخیستنې سره، د اسلام یو تحریف شوی او تاوتریخجن انځور وړاندې کړ چې په نړۍ کې یې د دې الهي دین په انځور باندې ډیر منفي اغیزې وکړې، ډېری لویدیځوال ځوانان چې اسلام ته یې د لیوالتیا احساس کوه، د داعش او د هغوی د همکارانو د جنایتونو له امله د اسلام له دین څخه مخ واړوه؛ ځکه هغه پیغامونه چې دې ډلې نړۍ ته د اسلامي نظام په قالب کې وړاندې کول (چې په کې د ظلم، بې عدالتۍ او بشریت ضد عملونو لوړه کچه وه)، د اسلام دین ته د علاقمندانو د کرکې لامل شول.
د اندیښنې وړ ټکی دا وو چې لویدیځ قدرتونه د داعش لخوا د دې ټیکنالوژیو د کارولو په وړاندې چوپ او کله کله ورسره ملګرتیا کول، په داسې حال کې چې لویدیځو شرکتونو په اسانۍ سره د داعش حسابونه بندولای شول، دا کار په قصدي ډول په ځنډ سره ترسره کیده، ځینې شنونکي په دې باور دي چې لویدیځ هېوادونو په حساب شوي ډول داعش ته اجازه ورکوله چې له دې ټیکنالوژیو څخه کار واخلي، ترڅو د دې ډلې څخه په منځني ختیځ کې د خپلو سیاسي اهدافو د پرمخ وړلو لپاره د یوې وسیلې په توګه کار واخلي.
په پایله کې باید تاکید وکړو چې د داعش تجربه د اسلامي نړۍ لپاره مهم درسونه لري. مسلمانان باید هوښیار وي چې د اسلام دښمنان څنګه کولی شي ټیکنالوژي د دې دین د کمزوري کولو لپاره د یوې وسیلې په توګه وکاروي.
