کله چې مسلمانانو د نړۍ رهبري په غاړه واخیسته، نو دوی هغه ناروغه او حیوانصفته خلک چې نړۍ یې د فساد، بې عدالتۍ، ظلم، جبر او بې ارزښتۍ په لور رهبري کوله له خپلو فرعوني حکومتونو څخه لرې کړل او انسانیت یې په همغږۍ او توازن کې حرکت ته راوست، ځکه چې دوی داسې ځانګړتیاوې درلودې چې د مشرتابه وړ او شایسته وې. په هرصورت، له بده مرغه، لکه څنګه چې موږ په تیرو برخو کې یادونه وکړه، لومړی لامل چې د مسلمانانو د کمزوري کیدو او د دوی د ځواک او مشرتابه له لاسه ورکولو سبب شو د دوی په منځ کې د عقیدې او عمل کمزورتیا راڅرګندیدل وو.
۲- تفرق او جلاوالی (د اسلامي امت ترمنځ د یووالي نشتوالی)
دوهمه ستونزه چې د اسلامي امت د کمزورۍ لامل شوه، د اسلامي امت وېش او اختلاف وو، د مسلمانانو د ذاتي اختلافاتو له امله، نن ورځ د نړۍ په هر ګوټ کې مسلمانان د ظلم او ستم ښکار دي. ډېری اسلامي واکمنان یوازې د خپلو شخصي ګټو لپاره د اسلام له پخوانیو دښمنانو سره جوړجاړی کوي او د مسلمانانو پر وړاندې په وژنو او زرګونو نورو ظلمونو کې ورسره شریک دي. که په هره سیمه کې د مسلمانانو یوه ډله د خپلو دیني، ملي او ځمکنیو حقونو د دفاع لپاره مبارزه پیل کړي، دوی یې ځپلو هڅه کوي او د ظالمو حکومتونو د اشغال دوام یقیني کوي، لکه څنګه چې موږ په افغانستان، عراق، سوریه او فلسطین کې دوی روښانه مثالونه لیدلي دي.
لنډه دا چې یوازینۍ لار د اسلامي امت د ویاړ او عزت د بیا راوستلو او د مسلمانانو د کمزورۍ د له منځه وړلو لپاره، د مسلمانانو متحد کېدل دي. هغوی باید د لومړنیو مسلمانانو په څېر وي او ټول مسلمانان، علما، استادان، انجینران، شاعران، لیکوالان، ژورنالیستان او نور باید د اسلامي امت یووالي ته تر بل هر څه زیات اهمیت ورکړي او په دې لار کې کار وکړي، ځکه که مسلمانان متحد شي او سره راټول شي، بیا به راپورته شي او د نړۍ د ټولو مظلومو خلکو د دفاع او غچ اخیستلو توان به ومومي، که نه نو د هغوی اختلاف او وېش به کفارو ته دا فرصت ورکړي چې د نن ورځې په څېر ظلم وکړي.
یو بل عامل چې د مسلمانانو ترمنځ د تفرقې سبب شوی، د ملت پالنې او وطن پالنې وده او بهیر دی، چې د اختلاف او وېش ریښې یې لا ژورې کړې او په ټولنه کې یې د کرکې او فتنې تخم شیندلی دی. همدارنګه، د سیاسي ګوندونو جوړول هم د دې امت د وېشلو لپاره کارول شوي دي.
الله تعالی په خپل سپیڅلي کلام کې د مسلمانانو د اتحاد اهمیت په اړه فرمایي: «وَأَطِيعُوا اللّٰهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِين» [الانفال: ۴۷]
«او د الله متعال جلجلاله او د هغه د رسول صلی الله علیه وسلم اطاعت وکړئ، او له یو بل سره شخړه مه کوئ، که نه نو تاسو به کمزوري شئ او ستاسو ځواک او عزت به له منځه لاړ شي، او صبر وکړئ. بېشکه الله د صبر کوونکو سره دی.» [انفال: ۴۷]
په پورته آیت کې، الله تعالی جلجلاله څرګندوي چې ستاسو شخړې او جنجالونه ستاسو ځواک او هیبت له منځه وړي، لکه څنګه چې موږ نن ورځ د دې صحنې شاهدان یو.