اووم لامل چې پاکستان به سقوط وکړي، هغه د پاکستاني عوامو تر منځ ژور قومي وېش دی، په پاکستان کې په عمومي ډول څلور لوی قومونه ژوند کوي: پنجابیان، بلوچان، سندیان او پښتانه. دغه قومونه عموماً په بېلابېلو جغرافیایي سیمو او خپلو خپلو صوبو کې مېشت دي او هر قوم ځانګړی کلتور او رواجونه لري. همدا بېلابېل جغرافیایي موقعیتونه او مختلف رواجونه د دې قومونو تر منځ فاصله او بېباوري رامنځته کړې ده.
د ظالم پاکستاني پوځي رژیم یوه بېپروایه او خطرناکه پالیسي هم د همدې اختلافاتو ستر لامل ګرځېدلې ده، د پاکستاني پوځ یوه پخوانۍ او دوامداره پالیسي دا وه چې په ځانګړي ډول پښتانه د یو بل پر ضد وپاروي او په خپل منځ کې یې په دښمنیو اخته کړي، دغه پالیسي دوی له ډېرو کلونو راهیسې په پښتون مېشتو سیمو کې پلي کړې ده.
که د بلوچستان پښتون مېشتو سیمو ته نظر وکړو، نو د پاکستان د جوړېدو له وخته د پښتنو قبیلو لکه اچکزی او نورزی تر منځ دښمنۍ وې. همدارنګه د اچکزي قوم د حمیدزي او غبېزۍ تر منځ هم لسګونه کلونه د دښمنۍ تاریخ شته. د کاکړ او اڅکزي قومونو تر منځ هم دښمنۍ لیدل کېږي. د دې تر څنګ، پاکستاني پوځي رژیم تل هڅه کړې چې پښتانه او بلوچان د یو بل پر وړاندې ودروي.
د پاکستان د پوځ هدف دا و چې دغه قومونه د پرمختګ څخه پاتې کړي او یوازې پنجابي قوم د واک پر چوکیو پاتې شي. همدارنګه د قومونو د خپلمنځي اختلافاتو له استفادې سره یې د بلوچستان او خیبر پښتونخوا معدني زیرمې لوټلې. دا پالیسي کلونه د پاکستان د پوځ په ګټه روانه وه، خو اوس ورته په یو ناسور بدله شوې ده.
اوس د بلوچ قوم عمومي ذهنیت بدل شوی دی. نږدې هر بلوچ وایي چې، پنجاب زموږ معدنونه غلا کوي، زموږ حق نه راکوي او زموږ شتمني د پنجاب په ګټه کاروي.
همدارنګه پښتانه هم شدید ناراضه دي، ځکه دوی وایي چې پاکستاني پوځي رژیم یوازې د پنجاب د ګټو لپاره ژمن دی. سندیان هم شکایت لري چې په پوځ او حکومت کې ورته د خپل حق مطابق واک نه دی ورکړل شوی.
د همدې اختلافاتو له امله د پاکستان پوځي رژیم ملي مشروعیت له لاسه ورکړی او ولسي ریښې یې کمزورې شوې دي. دغه درې ستر قومونه د پاکستان د پوځ حکومت د ځان نه ګڼي او باور لري چې اصلي حاکمیت یوازې د پنجاب په لاس کې دی.
قومونه دومره ستړي شوي چې بلوچ او پښتانه حتی غواړي نور خپل خپلواک هېوادونه ولري. دوی د همدې هدف لپاره خوځښتونه جوړ کړي او د پاکستان د پوځي رژیم لپاره په ستر سرخوږي بدل شوي دي. بلوچ قوم خو اوس وسلهوال مقاومت پیل کړی، تر څو د پنجاب له اشغال او استبدادي رژیم څخه ځان خلاص کړي.
پاکستاني پوځي رژیم چې مخکې لا په ګڼو اقتصادي، امنیتي او سیاسي ستونزو کې راګیر دی، دا قومي اختلافات ورته بله ستره ضربه ده. دغه اختلافات اوس دومره ژور شوي چې د پاکستان پوځي رژیم یې په کنټرول کې بېوسه او عاجز دی. دا ټول عوامل د پاکستان د راتلونکي سقوط یو مهم لامل ګڼل کېږي.
