کله چې د پاکستان پر واکمن رژیم ژوره او عقلاني کتنه کوو، له یوه ښکاره تناقض سره مخ کېږو. هغه هېواد چې د اسلامي دولت جوړولو په شعار تاسیس شو، نن د دیني او عقلاني ارزښتونو سره د تضاد په سمبول بدل شوی دی. له دیني پلوه، هر هغه حکومت چې ځان اسلامي بولي باید د عدالت، امانتدارۍ او د خلکو د حقونو رعایت کوونکی وي.
قرآن کریم د نساء سورت په ۵۸ آیت کې فرمایي: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَ إِذا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ» (الله تعالی تاسو ته امر کوي چې امانتونه یې خاوندانو ته وسپارئ او کله چې د خلکو ترمنځ قضاوت کوئ، په عدالت قضاوت وکړئ).
خو د پاکستان رژیم د دې بنسټیز اصل په سیستماتیک ډول نقض کولو سره، نه یوازې د خلکو امانتدار نه دی، بلکې پخپله په یوه لوی ظالم بدل شوی چې هره ورځ د پاکستاني ځوانانو له وینې تغذیه کوي.
له عقلاني پلوه، د یوه سیاسي نظام د سلامتیا اصلي شاخص، د خلکو رضایت او د اتباعو لومړني حقوق تامینول دي. خو معتبرې نړیوالې احصایې او راپورونه ښیي چې پاکستان د هغو هېوادونو په ډله کې دی چې د خلکو تر ټولو لوړې کچې نارضایتي تجربه کوي. ساختماني فساد، د قومي او مذهبي اقلیتونو پر وړاندې سیستماتیک تبعیض، او اقتصادي ناسمه اداره، د ډېری پاکستاني اتباعو ژوند یې سخت کړی دی.
په سیمهییزه کچه، د دې رژیم چلند نه یوازې له دیني معیارونو، بلکې د نړیوالو اړیکو له عقلاني اصولو سره هم په تضاد کې دی، د ګاونډیانو سره د همکارۍ او سوله ییز ژوند پر ځای، خصمانه سیاستونه او د تاوتریخواليپلوه ډلو ملاتړ په اجنډا کې شامل شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې سلیم عقل حکم کوي چې د سیمې ثبات او امنیت د هر هېواد د پرمختګ او پراختیا لپاره مخکینی شرط دی.
د پاکستان خلک چې له دې وضعیت څخه په تنګ شوي، په تدریجي ډول سیاسي پوهاوي ته رسیدلي دي. په بلوچستان، خیبرپښتونخوا او سند کې ولسي خوځښتونه ښیي چې پاکستاني اتباع د خپلو حقونو په اړه سم پوهاوی لري او بدلون غواړي. دوی په ښه توګه پوهیږي چې یو حکومت هغه وخت اسلامي بلل کیدای شي چې نه یوازې په دیني شعارونو بسنه ونه کړي، بلکې عدالت، شفافیت او حساب ورکونه په عمل کې پلي کړي.
په کلتوري او هویتي برخه کې، یو ژور بحران رامنځته کیږي، د پاکستان ځوان نسل چې د ټولنیزو شبکو له لارې له بهرنۍ نړۍ سره اړیکه نیسي، په تدریجي ډول د حکومت لخوا تبلیغ شوي دودیزو ارزښتونو او د عصري نړۍ واقعیتونو ترمنځ په دوه ګوني حالت کې راګیر شوی دی. دا نسلي واټن، د راتلونکي لپاره د روښانه لید د نشتوالي سره یوځای، د ځوانانو ترمنځ د پراخې نا امیدۍ او مایوسۍ لامل شوی دی.
له بلې خوا، د ژبې او کلتور په برخه کې تحمیلي سیاستونه، نه یوازې ملي یووالي ته نه دي رسیدلي، بلکې د قومي او مذهبي اختلافاتو اور ته یې لمن وهلې ده. پاکستان نن د کلتوري او مذهبي تنوع ته په درناوي پر بنسټ د ملي هویت بیا تعریف ته اړتیا لري، نه د یوشان کوونکو او غیر انعطاف منونکو الګوګانو تحمیل ته. د پاکستان راتلونکی د دې فاسد نظام څخه په تیریدو او د داسې دولت په رامنځته کولو پورې تړلی دی چې هم له دیني معیارونو سره مطابقت ولري او هم د حکومتولۍ له عقلاني معیارونو سره.
دا تیریدل د عمومي بیدارۍ او د ټولو پاکستاني اتباعو فعالې ونډې ته اړتیا لري ترڅو وکولی شي خپل برخلیک په لاس کې واخلي او داسې هېواد جوړ کړي چې په هغه کې انساني کرامت او ټولنیز عدالت د ټولو لپاره درناوی شي.
