داعش، چې ځان د “اسلامي دولت” په نوم معرفي کوي، په حقیقت کې د بشریت له ټولو اصولو او د اسلام له ټولو ارزښتونو څخه وتلې ډله ده. د دوی کړنې نه د شریعت استازیتوب کوي، نه د انسانیت؛ بلکې د وحشت، وینې تویونې، دروغو او ظلم ننداره ده، دا ډله د اسلام له نومه یوازې د شعار په توګه استفاده کوي، خو د اسلام رحماني روح یې له منځه وړی دی. هر چیرې چې دوی قدم ایښی، هلته یې وینې تویې کړې، ښارونه یې وران کړي، ښځې او ماشومان یې غلامان کړي او د انسانیت پر بدن یې ننګین داغونه پرېښي دي.
د داعش د راټوکېدو شالید:
داعش ډله د ۲۰۱۳ او ۲۰۱۴ ترمنځ د عراق او سوریې په ګډو جګړو کې راپیدا شوه. د جګړې ګډوډ وضعیت، حکومتي کمزورۍ، مذهبي اختلافاتو او بهرنیو لاسوهنو له امله، داعش ته فرصت پیدا شو چې ځینې سیمې ونیسي. په ۲۰۱۴ کال کې دوی د عراق موصل ښار ونیو او د خلافت اعلان یې وکړ. دا د هغوی د ځواک د پيل ټکی و، خو همدا وخت یې د انسانیت پر ضد تر ټولو درانه جرمونه ترسره کړل. د دوی تر واک لاندې هر ښار د وینې په یوه سمندر بدل شو.
د بېګناه خلکو وژنې:
داعش د خلکو د وېرولو او د خپل ځواک د نندارې لپاره له مرګ او وژنې یوه ډرامه جوړه کړه، دوی به د عامو خلکو سرونه پرېکول، د سړکونو پر غاړه به یې ځړول او بیا به یې د همدې صحنو ویډیوګانې او فلمونه ډکول او خپرول.
په موصل، رقه، فلوجه، دیرالزور او نورو ښارونو کې یې سلګونه ملکیان یوازې د دې لپاره ووژل چې د دوی له فکر سره موافق نه وو.
د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، یوازې د ۲۰۱۴ څخه تر ۲۰۱۷ پورې د داعش له لوري له ۳۰ زرو زیات ملکیان وژل شوي او شاوخوا ۷۰ زره نور ټپیان شوي دي، دوی به د خلکو د ایمان، مذهب یا قومي تړاو پر اساس د وژنې پرېکړه کوله او دا هر څه یې د “خلافت” په نوم توجیه کول.
د ښځو او نجونو غلامول:
د داعش د ظلم تر ټولو دردناکه څېره د ښځو سره د دوی چلند دی، په ځانګړي ډول د عراق د ایزیدي اقلیت ښځې او نجونې د دوی د جنسي غلامۍ قرباني شوې. دوی به دا ښځې د کورونو او کلیو څخه تښتولې، بیا به یې په بازارونو کې پلورلې. د “رقه” ښار د جنسي غلامۍ د بازار په نوم مشهور شوی و.
د ښځو عمر، رنګ او ښکلا به د بیې د ټاکلو معیار و. ځینې ښځې به د څو کسانو ترمنځ ویشل کېدې، ماشومې نجونې به یې د ۱۲ او ۱۳ کلنۍ په عمر پلورلې، دا کار نه یوازې د بشریت سپکاوی و، بلکې د دین له هر اصل سره ښکاره مخالفت و، یو شمېر ښځې د ازادېدو وروسته روایت کوي چې داعش جنګیالیو به د “جهاد النکاح” په نوم دا ظلم توجیه کاوه او هر هغه څوک به یې چې د دې مخالفت وکړ، “مرتد” ګاڼه.
د ماشومانو روزنه او فکري بدلون:
داعش پوهېده چې د جګړې دوام د نسلونو په بدلولو پورې تړلی دی، د همدې لپاره یې د ماشومانو لپاره ځانګړي “تعلیمي کمپونه” جوړ کړل، چې هلته به یې ماشومان د وژنې، بم جوړولو او د انسان سر پرېکولو تمرین ته اړ کول.
ماشومانو ته به د رحم پر ځای د غچ او د مینې پر ځای د دښمنۍ مفکوره ورکول کېده، په ډېرو ویډیوګانو کې لیدل شوي چې د لس کلنو ماشومانو لاسونه د وژل شوو بندیانو پر مریو کېښودل شوي، څو د وینې له لیدو سره عادت شي.
په دې توګه داعش د یوه نوي، بېرحمه نسل د جوړېدو هڅه وکړه، چې دا د ټولې سیمې لپاره یو ستر انساني ناورین و.
د دین د نوم ناوړه استفاده:
داعش د اسلام له نومه ناوړه استفاده وکړه. دوی د قرآن کریم آیتونه راویستل او د خپلو شخصي موخو لپاره یې تحریف کړل. د اسلام رحماني روح، د عفوې او د بشر د احترام مفاهیم، د دوی په تعبیرونو کې ځای نه درلود.
دوی هر څوک چې له دوی سره موافق نه و، “کافر” او “مرتد” بللو، حتی هغه مسلمانان چې د دوی د تاوتریخوالي مخالفت یې کاوه.
په حقیقت کې، د اسلام دښمنۍ لپاره د دوی کړنو، د اسلام د دښمنانو تبلیغ ته پیاوړتیا ورکړه، ځکه نړۍ به د اسلام نوم د داعش له وحشت سره یوځای یاداوه.
د بشري تمدنونو ورانول:
داعش یوازې خلک ونهوژل، بلکې د نړۍ تاریخي میراثونه یې هم وران کړل، په عراق کې یې د “نینوا”، “حضر”، “نمرود” او نورو لرغونو ښارونو تاریخي سیمې، ودانۍ او آثار بمبار کړل، په سوریه کې یې د “پالمیرا” (تدمر) ښار تاریخي ودانۍ ویجاړې کړې، چې د بشري تمدن نادره خزانه وه، د دې کار هدف یوازې مادي نه و، بلکې د تمدني هویت له منځه وړل او د تاریخ له حافظې د فرهنګي شتمنۍ ایستل و.
دا کړنې د بشریت په تاریخ کې د فرهنګي نسلکُشۍ یوه بېساري بېلګه ګڼل شوې ده.
د نړیوالو غبرګون او پایلې:
کله چې د داعش وحشتونه نړیوالو ته څرګند شول، نړۍ یو موټې شوه. د ملګرو ملتونو، نړیوالو سازمانونو او ګڼو هېوادونو ګډې هڅې پیل شوې. په پوځي لحاظ، د عراق پوځ، د سوریې پوځ او نړیوال ائتلاف ورو ورو د داعش مرکزونه ونړول. په ۲۰۱۹ کال کې د سوریې “باغوز” سیمه د داعش وروستۍ قلعه وه چې له منځه یووړل شوه.
فکري او رواني زیانونه:
داعش نه یوازې د خلکو ژوندونه تباه کړل، بلکې د مسلمان امت واحد روح یې ټوټه کړ. د دوی له امله، د نړۍ ډېری خلک اوس اسلام ته د شک په سترګه ګوري او دا د ټولو مسلمانانو لپاره ستره فکري فاجعه ده. د دوی د تاوتریخوالي له امله د بېګناه خلکو ذهنونه ټپي شول، د دین له نومه وېرېدل رامنځته شول او د سولې او رحم ارزښتونه کمزوري شول.
په پای کې ویلای شو چې؛ داعش نه یوازې اسلامي نړۍ ته، بلکې ټول بشریت ته یو تور داغ پرېښود، د دوی لهخوا ترسره شوي جنایتونه (لکه؛ د ښځو غلامول، د ماشومانو روزنه، انسان وژنې، د فرهنګي میراثونو ورانول او د دین تحریف)، ټول هغه اعمال دي چې د انسان ضمیر یې نه شي زغملی.
نن ورځ د داعش د ظلمونو اسناد د بشري حافظې برخه ګرځېدلي او د نړیوالو محکمو د دوسیو مهم اسناد دي.
د دې کیسې تر ټولو مهم درس دا دی چې افراطیت، که د هر نوم لاندې وي، د انسانیت دښمن دی.
اسلام د رحم، عدل او انصاف دین دی او داعش د همدې دین تر ټولو خطرناک تحریف کړی بڼه ده. هر انسان باید پوه شي چې د داعش ظالمانه فلسفه د اسلام نه، بلکې د جهل، ظلم او د قدرت د تندې استازیتوب کوي.
