ولې افغانستان د داعش لپاره مناسبه ځمکه نه ده؟
څنګه چې د افغانستان خاورې په ډېرو سیمهییزو او نړیوالو تحولاتو کې خورا مهم رول لوبولی دی، نو ډېرو پوځي او سیاسي خوځښتونو او پدیدو د دې خاورې د نیولو هڅه کړې او تل یې دا فکر په ذهن کې ساتلی دی، هغه څه چې په دې منځ کې د دې خاورې رول پیاوړی کوي؛ هغه دیني اصول او اساسات دي چې په دې خاوره کې واکمن دي او هغه دینداره خلک چې په دې خاوره او سیاسي واحد کې ژوند کوي.
داعش د دې لپاره چې په دې ځاله کې ځان خوندي کړي، لومړی یې باید د دې خاورې تاریخ په سمه توګه مطالعه کړی وای او د دقیقې او هر اړخیزې څېړنې وروسته یې دې خاورې ته قدم ایښی وای، ترڅو بیا تجربې تکرار نه کړي، دوی د خپلو تورو او له دیني حقیقت څخه لرې عقیدو باندې پرده اچولو سره غوښتل او غواړي چې د دې خاورې خلک چې ټوله هستي او شتمني یې دین او دینداري ده، ځان دیندار وښيي او له دې طریقه په لنډه موده کې به اوږدې لارې مزل وکړي.
د متغیره قضایاوو په اړه د افغانستان د خلکو ځانګړتیاوې:
سره له دې چې په دې خاوره کې ډېر محرومیتونه او تنگلاسۍ شتون لري او د دې هېواد خلک له نسبي محرومیتونو څخه برخمن دي، خو دې قضیې هیڅکله دوی دومره بې کفایته او بې وجدانه کړي نه دي چې خپل ځان، وطن او دیني باورونه وپلوري.
په حقیقت کې د دې خلکو یوه له روښانه ځانګړتیاوو څخه د دین او دیني باورونو سره د دوی ټینگ پیوند دی چې په حقیقت کې په ډېرو قضایاوو کې یې د دوی سره مرسته او ملاتړ کړی او د وحدت او یووالي رمز یې ګرځیدلی دی.
په ډېرو قضایاوو کې ښایي د افغانستان د خلکو ترمنځ اختلافات شتون ولري چې کله ناکله خطرناک حد ته هم رسیدلي وي، خو هیڅکله دا قضایاوې د دې لامل نه دي شوي چې دا خلک د خپل دیني وحدت پر وړاندې یو د بل پر ضد پاڅون وکړي، بلکې په ډېرو اختلافاتو کې د دیني وحدت رمز د دوی د اختلافاتو څخه د وتلو لامل شوی دی.
داعش چې یو له شومو اهدافو څخه یې د خلکو ترمنځ تفرقه او فاصله رامنځته کول وو او دي، هیڅکله به دې هدف ته په دې خاوره کې ونه رسیږي، ځکه چې دیندارۍ او مسلمانتوب دا خلک سره تړلي دي، هغه پیوند چې د دیني زده کړو له لارې یې د افغانستان خلک سره تړلي دي، هیڅکله به د شلیدو او پرې کیدو وړ نه شي.
بله ځانګړتیا چې د دې خاورې خلک یې لري او د دې خاورې دښمنان یې د نیولو او غلامولو توان نه لري، د میړانې او د مظلومانو څخه د ملاتړ احساس دی، په تاریخ کې ډېرې څرګندې ګواهۍ او قضایاوې ثبت شوي دي چې د دې خلکو زړورتیا، میړانه او ځواني یې ثبت کړې دي.
په پخوا او اوس وخت کې د دې سیمې خلک د میړني اتلانو په توګه پیژندل کیږي، هغه میړني اتلان چې د خپلې بریا راز دینداري او د دین په فکر کې کیدل بولي، امیر شکیب ارسلان د افغانستان د خلکو په اړه داسې نظر لري چې وایي: که چیرې په نړۍ کې د اسلام خبره نه وي، زه ډاډه یم چې د هندوکش د غرونو په منځ کې به زړونه د اسلام لپاره وټپیږي، د دې خاورې د خلکو په اړه د نړۍ نظر د پخوانیو کلونو په څیر دی، یو نظر چې هیڅ عامل یې هیڅکله نشي بدلولی.
بله ځانګړتیا چې د افغانستان خلک یې لري او دې ځانګړتیا تل د فساد او تفرقې د خپریدو او د دښمن د نفوذ مخه نیولې ده، د ورور دوستۍ او وطن دوستۍ احساس دی، داعش ډله چې په حقیقت کې د تفرقې او د خلکو ترمنځ د وحشت د خپریدو لپاره وه، هیڅکله خپلو ارمانونو ته نه ده رسیدلې او په افغانستان کې به د خپلې لویې تیروتنې باندې پوه شي.
